Prawo zrozumiałe dla każdego

Przystępne podsumowania ustaw, rozporządzeń i innych aktów prawnych z Dziennika Ustaw. Dowiedz się, jakie przepisy wpływają na Twoje życie.

1494 aktów prawnych Stale aktualizowane Bezpłatne
  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1334 ·

    Uznanie Cmentarza Centralnego w Szczecinie za pomnik historii

    Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 września 2026 r. w sprawie uznania za pomnik historii "Szczecin - Cmentarz Centralny"

    Rozporządzenie oficjalnie nadaje Cmentarzowi Centralnemu w Szczecinie prestiżowy status pomnika historii. Wyróżnienie to ma na celu szczególną ochronę unikalnego założenia cmentarno-ogrodowego z początku XX wieku oraz znajdujących się na jego terenie zabytkowych budynków. Przepisy precyzyjnie określają chroniony obszar nekropolii oraz granice zabytku.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1333 ·

    Podwyżka opłat za odprawy i kontrole celne poza urzędem lub po godzinach jego pracy

    Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 12 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek opłat oraz sposobu ich obliczania

    Rozporządzenie podnosi stawkę opłaty za wykonywanie czynności celnych poza siedzibą urzędu celno-skarbowego lub poza jego standardowymi godzinami pracy z 30 zł na 60 zł. Nowe zasady obejmują wnioski składane przez przedsiębiorców i importerów po wejściu w życie przepisów. Wnioski złożone wcześniej są rozliczane według dotychczasowych, niższych stawek.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1332 ·

    Nowe zasady turnusów rehabilitacyjnych i psychologicznych dla funkcjonariuszy wywiadu i kontrwywiadu po misjach zagranicznych

    Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie badań oraz turnusów dla funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego po zakończeniu służby poza granicami państwa

    Rozporządzenie określa szczegółowy, zaktualizowany program dwutygodniowych turnusów leczniczo-profilaktycznych dla funkcjonariuszy wojskowych służb specjalnych powracających z misji zagranicznych. W wyjazdach mogą uczestniczyć także pełnoletni członkowie ich rodzin. Program łączy obowiązkowe wsparcie psychologiczne, warsztaty radzenia sobie ze stresem pourazowym oraz zabiegi rehabilitacyjne i fizjoterapię.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1331 ·

    Nowe zasady odpraw celnych na przejściach granicznych

    Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 12 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie urzędów celno-skarbowych oraz podległych im oddziałów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów lub procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary

    Rozporządzenie aktualizuje listę towarów i procedur celnych obsługiwanych przez wybrane oddziały celne na wschodniej granicy Polski. Zmiany dotyczą m.in. odprawiania towarów przewożonych przez podróżnych, przesyłek o wartości do 3000 euro oraz produktów łatwo psujących się i żywych zwierząt. Nowe przepisy mają na celu usprawnienie organizacji ruchu i odpraw towarowych na granicy.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1330 ·

    Nowe wskaźniki oceny wydatków na personel w placówkach medycznych

    Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wskaźników jakości opieki zdrowotnej

    Rozporządzenie wprowadza nowe wskaźniki służące do monitorowania i oceny jakości funkcjonowania placówek medycznych. Dotyczą one struktury wydatków na personel, w tym udziału kosztów wynagrodzeń w budżecie placówki, poziomu zatrudnienia na umowę o pracę oraz relacji wydatków na pracowników medycznych do pozostałego personelu. Nowe dane pozwolą na lepszą kontrolę stabilności kadrowej i finansowej szpitali oraz przychodni.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1329 ·

    Nowe wzory i zasady noszenia mundurów w Agencji Wywiadu

    Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2026 r. w sprawie umundurowania funkcjonariuszy Agencji Wywiadu

    Rozporządzenie określa oficjalne wzory, barwy i zestawy mundurów dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu. Wprowadza podział na umundurowanie reprezentacyjne, wyjściowe oraz polowe i precyzuje okoliczności, w których oficerowie mają obowiązek lub prawo w nich występować. Przepisy regulują także zasady dbania o mundur, zakazują noszenia go w celach prywatnych w miejscach publicznych oraz ustalają normy przydziału wyposażenia.

  • Obwieszczenie
    Dz.U. 2026 poz. 1328 ·

    Ustawa o odpadach – aktualne i ujednolicone przepisy dotyczące śmieci i recyklingu

    Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odpadach

    Dokument stanowi jednolity tekst ustawy o odpadach, zbierający w spójną całość wszystkie dotychczas wprowadzone zmiany prawne. Ustawa określa zasady postępowania ze śmieciami, hierarchię ich zagospodarowania z naciskiem na recykling oraz funkcjonowanie elektronicznego rejestru BDO. Przepisy nakładają konkretne obowiązki na wytwórców odpadów, przedsiębiorstwa komunalne i skupy surowców, a także przewidują dotkliwe kary za nielegalne zanieczyszczanie środowiska.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1327 ·

    Nowe formy wsparcia i dopłat z ARiMR dla rolników poszkodowanych przez pogodę oraz hodowców świń i pszczelarzy

    Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

    Rozporządzenie wprowadza nowe programy pomocy finansowej realizowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla gospodarstw rolnych dotkniętych klęskami żywiołowymi, takimi jak upały, przymrozki czy gradobicia. Dodatkowo przewidziano dopłaty dla hodowców trzody chlewnej oraz pszczelarzy, a także wprowadzono korzystniejsze zasady spłaty kredytów rolniczych z dopłatami państwowymi. Wnioski o część nowych zapomóg klęskowych można składać od 22 października do 16 listopada 2026 r.

  • Ustawa
    Dz.U. 2026 poz. 1326 ·

    Zgoda na zatwierdzenie polsko-japońskiej umowy o emeryturach i ubezpieczeniach społecznych

    Ustawa z dnia 18 września 2026 r. o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Japonią o zabezpieczeniu społecznym, podpisanej w Tokio dnia 15 kwietnia 2026 r.

    Ustawa wyraża zgodę na ratyfikację przez Prezydenta RP umowy o zabezpieczeniu społecznym podpisanej między Polską a Japonią. Porozumienie ma na celu ułatwienie łączenia okresów pracy w obu krajach przy ubieganiu się o emeryturę lub rentę. Zapobiega także sytuacji, w której pracownicy i pracodawcy musieliby płacić podwójne składki ubezpieczeniowe w obu państwach.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1325 ·

    Objęcie przewozu odpadów metali i złomu systemem monitorowania SENT

    Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 12 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

    Rozporządzenie rozszerza system monitorowania przewozu towarów (SENT) o odpady metali oraz złom. Nowe przepisy nakładają obowiązek zgłaszania i monitorowania transportu m.in. żelaza, stali, miedzi, aluminium czy opakowań metalowych. Zmiana ma pomóc w walce z szarą strefą i nielegalnym obrotem odpadami metalowymi.

  • Obwieszczenie
    Dz.U. 2026 poz. 1324 ·

    Ustawa o transporcie kolejowym, czyli przepisy dotyczące działania kolei, praw pasażerów i budowy tras

    Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o transporcie kolejowym

    Dokument to jednolity tekst ustawy, która kompleksowo reguluje funkcjonowanie kolei w Polsce. Określa zasady budowy i modernizacji linii kolejowych, w tym reguły przejmowania gruntów pod inwestycje oraz wypłaty odszkodowań. Zapewnia ochronę praw pasażerów oraz powołuje Rzecznika Praw Pasażera Kolei, który bezpłatnie pomaga w sporach z przewoźnikami. Ustala również wymagania bezpieczeństwa ruchu, obowiązki maszynistów oraz uprawnienia Straży Ochrony Kolei.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1323 ·

    Obowiązkowe plany ochrony najważniejszych zabytków i instytucji kultury na wypadek wojny

    Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 1 października 2026 r. w sprawie wykazu podmiotów zobowiązanych do sporządzenia planu ochrony dóbr kultury na czas wojny oraz trybu zgłaszania tych podmiotów w celu wpisania ich do wykazu

    Rozporządzenie wprowadza listę ponad 500 instytucji, muzeów, archiwów, parafii i urzędów, które muszą przygotować plany zabezpieczenia cennych zabytków na wypadek wojny. Określa również dokładną procedurę, według której kolejne podmioty i obiekty mogą być dopisywane do tego wykazu. Nowe przepisy mają zapewnić skuteczną ochronę polskiego dziedzictwa narodowego w ramach obrony cywilnej.

  • Obwieszczenie
    Dz.U. 2026 poz. 1322 ·

    Zasady przyznawania i wypłaty wsparcia finansowego dla grup i organizacji producentów rolnych

    Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

    Akt prawny zawiera jednolity tekst przepisów określających zasady wsparcia finansowego na tworzenie i rozwój grup oraz organizacji producentów rolnych ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Przepisy precyzują warunki, jakie muszą spełnić rolnicy łączący siły na rynku, kryteria punktacji wniosków w ARiMR oraz procedurę wypłaty rocznych dotacji. Wsparcie ma formę procentowego zwrotu wartości sprzedanych produktów przez okres pięciu lat.

  • Obwieszczenie
    Dz.U. 2026 poz. 1321 ·

    Zasady przyznawania dopłat za przekształcenie gruntów rolnych w las

    Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

    Akt przedstawia ujednolicone przepisy dotyczące dopłat dla rolników decydujących się na zalesienie swoich gruntów. Określa warunki otrzymania jednorazowego wsparcia na posadzenie lasu, 5-letniej premii na jego pielęgnację oraz 20-letniej rekompensaty za utracone dochody rolnicze. Wskazuje również procedury składania wniosków do ARiMR oraz sytuacje skutkujące koniecznością zwrotu środków.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1320 ·

    Zasady odpłatnego korzystania z państwowych danych geologicznych i ich wyceny

    Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 października 2026 r. w sprawie korzystania z informacji geologicznej za wynagrodzeniem

    Rozporządzenie ustala szczegółowe zasady i opłaty za korzystanie z państwowych danych, próbek oraz dokumentacji geologicznej. Wprowadza jednolity wzór elektronicznego wniosku oraz metody szacowania wartości tych informacji. Przewiduje także znaczne zniżki m.in. dla studentów, naukowców oraz inwestorów rozwijających energię geotermalną.

  • Oświadczenie rządowe
    Dz.U. 2026 poz. 1319 ·

    Wejście w życie polsko-amerykańskiej umowy o zatrudnianiu pracowników cywilnych przez wojska USA

    Oświadczenie rządowe z dnia 6 sierpnia 2026 r. w sprawie mocy obowiązującej Porozumienia wykonawczego między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki do Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej w sprawie zatrudniania lokalnych pracowników cywilnych, podpisanego w Warszawie dnia 20 lutego 2025 r. oraz w Stuttgarcie dnia 3 kwietnia 2025 r.

    Oświadczenie rządowe informuje o wejściu w życie porozumienia między Polską a Stanami Zjednoczonymi dotyczącego zatrudniania lokalnych pracowników cywilnych na potrzeby wojsk amerykańskich stacjonujących w Polsce. Dokument potwierdza, że umowa zaczęła obowiązywać 5 sierpnia 2026 roku. Nowe przepisy zastępują wcześniejsze porozumienie z 2015 roku dotyczące rozstrzygania sporów pracowniczych.

  • Umowa międzynarodowa
    Dz.U. 2026 poz. 1318 ·

    Zasady zatrudniania polskich pracowników cywilnych przez wojsko USA w Polsce

    Porozumienie wykonawcze między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki do Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej w sprawie zatrudniania lokalnych pracowników cywilnych, podpisane w Warszawie dnia 20 lutego 2025 r. oraz w Stuttgarcie dnia 3 kwietnia 2025 r.

    Porozumienie ustala warunki zatrudnienia polskich pracowników cywilnych przez wojska Stanów Zjednoczonych stacjonujące w Polsce. Potwierdza ono stosowanie polskich przepisów dotyczących podatków i ubezpieczeń społecznych oraz nakłada na stronę amerykańską obowiązek ich opłacania. Wprowadza także mechanizmy rozwiązywania sporów pracowniczych oraz specjalne zasady dotyczące ewentualnego zwalniania pracowników.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1317 ·

    Przekazywanie broni z depozytów policyjnych do laboratoriów kryminalistycznych

    Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie

    Nowe przepisy umożliwiają przekazywanie broni i amunicji przejętej przez państwo bezpośrednio do laboratoriów kryminalistycznych Policji. Zamiast trafiać do zniszczenia, egzemplarze o znaczeniu badawczym posłużą ekspertom do analiz balistycznych oraz badań kryminalistycznych.

  • Rozporządzenie
    Dz.U. 2026 poz. 1316 ·

    Wykaz dokumentów potrzebnych do uzyskania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego z ZUS

    Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2026 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków

    Rozporządzenie określa, jakie dokumenty i oświadczenia trzeba złożyć do ZUS lub pracodawcy, aby otrzymać zasiłek chorobowy, opiekuńczy, macierzyński czy świadczenie rehabilitacyjne. Przepisy porządkują formularze i ułatwiają rozliczanie zwolnień lekarskich wystawionych za granicą. Uwzględniają również nowe uprawnienia rodzicielskie, w tym uzupełniający zasiłek macierzyński dla rodziców hospitalizowanych noworodków.

  • Obwieszczenie
    Dz.U. 2026 poz. 1315 ·

    Ustawa o ochronie przyrody – jednolite zasady ochrony środowiska, parków i wycinki drzew

    Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie przyrody

    Ustawa reguluje zasady ochrony dzikiej przyrody, siedlisk i krajobrazu na terenie Polski. Określa reguły funkcjonowania parków narodowych, rezerwatów oraz obszarów Natura 2000, a także warunki wycinki drzew i krzewów przez właścicieli nieruchomości. Wprowadza również zasady wypłacania odszkodowań za straty spowodowane przez dzikie zwierzęta chronione oraz kary za niszczenie przyrody, nielegalny handel okazami egzotycznymi czy wypalanie traw.