Ustawa o ochronie przyrody – jednolite zasady ochrony środowiska, parków i wycinki drzew

Niniejszy akt prawny to tekst jednolity ustawy o ochronie przyrody, który zbiera w jednym dokumencie wszystkie dotychczas wprowadzone zmiany prawne. Ustawa określa kompleksowe ramy prawne dla ochrony flory, fauny i krajobrazu, a jej przepisy bezpośrednio wpływają na codzienne życie właścicieli nieruchomości, turystów, rolników oraz hodowców zwierząt.

Usuwanie drzew i krzewów z prywatnych posesji

Ustawa reguluje sytuacje, w których konieczne jest zezwolenie lub zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa:

• Wycinka na cele prywatne: Osoby fizyczne usuwające drzewa na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą nie potrzebują zezwolenia, ale w przypadku drzew o określonym obwodzie pnia (mierzonym na wysokości 5 cm) muszą dokonać zgłoszenia do urzędu gminy lub miasta. Dotyczy to pni o obwodzie przekraczającym np. 80 cm dla topoli, wierzb czy klonów jesionolistnych, 65 cm dla kasztanowców i akacji oraz 50 cm dla pozostałych gatunków.
• Procedura milczącej zgody: Po zgłoszeniu urzędnicy mają 21 dni na przeprowadzenie oględzin, a następnie 14 dni na ewentualny sprzeciw. Brak sprzeciwu oznacza zgodę na wycinkę.
• Kary za samowolę: Za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia, zezwolenia lub zniszczenie korony drzewa w stopniu przekraczającym dopuszczalne limity nakładane są dotkliwe administracyjne kary pieniężne.

Zasady zachowania w parkach narodowych i rezerwatach

Ustawa formułuje szereg nakazów i zakazów dotyczących turystyki oraz rekreacji na terenach chronionych:

• Ruch pieszy, rowerowy i konny dozwolony jest wyłącznie po wyznaczonych szlakach.
• Obowiązuje zakaz biwakowania i palenia ognisk poza wyznaczonymi miejscami, wprowadzania psów (z wyjątkiem psów asystujących i psów pasterskich w określonych sytuacjach) oraz zakłócania ciszy.
• Za wstęp do części parków pobierane są opłaty (z ustawowymi ulgami m.in. dla uczniów, studentów, emerytów i posiadaczy Karty Dużej Rodziny; dzieci do 7 lat i mieszkańcy sąsiadujących gmin wchodzą za darmo).

Odszkodowania za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta

Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność finansową za szkody wyrządzone przez wybrane gatunki objęte całoroczną ochroną: żubry, wilki, rysie, niedźwiedzie oraz bobry. Oględzin i szacowania szkód dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ) lub dyrektor parku narodowego. Właściciele gospodarstw muszą jednak pamiętać o spełnieniu wymogów należytej ochrony mienia (np. zapewnieniu nadzoru nad zwierzętami gospodarskimi nocą), by nie utracić prawa do odszkodowania.

Obowiązki posiadaczy zwierząt egzotycznych i zakazy ogólne

Ustawa nakłada na właścicieli żywych zwierząt egzotycznych (płazów, gadów, ptaków i ssaków objętych konwencją CITES) obowiązek ich zgłoszenia do rejestru prowadzonego przez właściwego starostę w ciągu 14 dni od nabycia. Ponadto bezwzględnie zakazane jest wypalanie traw, łąk, nieużytków i rowów – za co grozi areszt, kara ograniczenia wolności lub grzywna do 30 000 zł.