Zasady pomocy i wsparcia dla mieszkańców oraz firm poszkodowanych w powodzi

Ustawa zbiera w jednym miejscu przepisy uruchamiane przez rząd w sytuacji wystąpienia fali powodziowej i objęcia danych obszarów szczególnymi rozwiązaniami pomocowymi. Jej celem jest szybkie zminimalizowanie strat majątkowych oraz umożliwienie powrotu do normalnego funkcjonowania mieszkańcom i lokalnym przedsiębiorstwom.

Wsparcie dla rodzin i poszkodowanych mieszkańców

• Zasiłek doraźny i edukacyjny: Poszkodowane rodziny lub osoby samotne mogą otrzymać jednorazowy zasiłek powodziowy do 2 tys. zł (przyznawany w ciągu 2 dni od złożenia wniosku, bez kryterium dochodowego). Na dzieci uczące się przewidziano dodatkowo 1 tys. zł jednorazowego zasiłku losowego na cele edukacyjne.
• Pomoc dla kredytobiorców: Kredytobiorcy, których dom lub mieszkanie uległo zniszczeniu, mogą otrzymać bezzwrotne wsparcie z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców na spłatę do 12 rat kredytu hipotecznego (lub do 3 rat, jeśli powódź pozbawiła ich źródła dochodu).
• Zasób mieszkaniowy: Przewidziano preferencyjne procedury zamiany zniszczonych lokali na nieruchomości z zasobu gminy oraz dotacje na remonty zniszczonych zasobów komunalnych.

Prawa pracownicze i opieka nad bliskimi

• Płatne zwolnienie od pracy: Pracownik dotknięty powodzią ma prawo do 20 dni płatnego zwolnienia od pracy w celu usuwania zniszczeń we własnym lokum lub u bliskich (koszty wynagrodzenia pracodawcy refunduje marszałek województwa z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych).
• Ochrona pracownika: Pracownika z terenów powodziowych nie wolno bez jego zgody zatrudniać w nadgodzinach ani delegować poza stałe miejsce pracy. Zyskuje on także prawo do 8 dni urlopu wypoczynkowego na żądanie.
• Dodatkowy zasiłek opiekuńczy: Przysługuje rodzicom i opiekunom w przypadku zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły z powodu powodzi (dotyczy także rolników ubezpieczonych w KRUS).

Ułatwienia i wsparcie dla firm

• Świadczenie interwencyjne: Przedsiębiorcy, podmioty pożytku publicznego i rolnicy mogą wnioskować do ZUS o jednorazowe świadczenie interwencyjne na utrzymanie działalności i poziomu zatrudnienia.
• Pożyczki i składki: Firmy zatrudniające do 50 osób mogą uzyskać pożyczkę do 200 tys. zł na usuwanie szkód majątkowych (z możliwością umorzenia całości lub 75% kwoty). Płatnicy składek, którzy odnotowali spadek przychodów o co najmniej 40%, mogą wnioskować o umorzenie składek na ZUS.
• Ułatwienia w handlu: Na terenach powodziowych zawieszono zakaz handlu w niedziele w zakresie niezbędnego rozładunku, przyjmowania i wystawiania towarów pierwszej potrzeby.

Sprawy urzędowe, zdrowie i rolnictwo

• Poszkodowani mają zagwarantowaną bezpłatną pomoc prawną, zwolnienia z opłat skarbowych oraz opłat za wydanie utraconego dowodu lub paszportu.
• Bieg terminów w sprawach podatkowych i administracyjnych ulega zawieszeniu na czas trwania skutków klęski żywiołowej.
• Wprowadzono uproszczenia w dostępie do opieki medycznej, leków oraz psychologa bez skierowania.
• Dla rolników przewidziano procedury scalenia, rekultywacji lub wykupu przez państwo gruntów rolnych całkowicie zdewastowanych przez żywioł.