Jednolity tekst ustawy o wsparciu i zasadach pobytu obywateli Ukrainy w Polsce

Obwieszczenie publikuje jednolity tekst tzw. specustawy ukraińskiej, uwzględniający kolejne nowelizacje oraz stopniowe wygaszanie niektórych doraźnych rozwiązań wprowadzonych na początku wojny.

Najważniejsze zmiany i kwestie praktyczne

• Przedłużenie legalnego pobytu: Legalny pobyt obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową (posiadających numer PESEL ze statusem UKR), a także ważność dokumentów pobytowych (wiz krajowych, kart pobytu), został wydłużony do 4 marca 2027 r.
• Przejście na pobyt czasowy (karta pobytu): Uchodźcy ze statusem UKR, którzy posiadali go nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni, mogą złożyć drogą elektroniczną wniosek o wydanie karty pobytu na okres 3 lat. Złożenie wniosku i odebranie karty automatycznie przekształca ochronę czasową w standardowe zezwolenie na pobyt czasowy, zwalniając cudzoziemca z wymogu posiadania zezwolenia na pracę oraz dając pełne prawo do prowadzenia działalności gospodarczej.
• Weryfikacja danych i PESEL: Osoby, które uzyskały status UKR jedynie na podstawie oświadczenia, muszą potwierdzić swoją tożsamość ważnym dokumentem podróży w urzędzie gminy. Brak potwierdzenia tożsamości skutkuje utratą uprawnień i zmianą statusu w rejestrze.
• Edukacja dzieci: Ustawa podtrzymuje elastyczne mechanizmy organizacji nauki dla dzieci z Ukrainy do 31 sierpnia 2026 r. (m.in. tworzenie oddziałów przygotowawczych, dodatkowe lekcje języka polskiego, zatrudnianie asystentów międzykulturowych oraz pomocników nauczyciela bez wymogu formalnego certyfikatu językowego).
• Finansowanie i Fundusz Pomocy: Regulacje precyzują funkcjonowanie Funduszu Pomocy w Banku Gospodarstwa Krajowego oraz rozliczanie dotacji celowych przekazywanych samorządom na zadania oświatowe i opiekuńcze.

Kogo dotyczy ustawa?

Przepisy dotyczą bezpośrednio obywateli Ukrainy przebywających w Polsce w związku z działaniami wojennymi, ich dzieci, a także polskich pracodawców zatrudniających cudzoziemców, placówek oświatowych oraz jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania pomocowe.