Jednolity tekst Kodeksu pracy – aktualne prawa i obowiązki pracowników i pracodawców

Obwieszczenie publikuje jednolity tekst Kodeksu pracy, stanowiącego fundament polskiego prawa zatrudnienia. Ujednolicenie przepisów ułatwia pracownikom i pracodawcom zapoznanie się z aktualnymi prawami i obowiązkami bez konieczności śledzenia wielu odrębnych nowelizacji.

Najważniejsze kwestie i zmiany w przepisach:

• Zlecenia i działalność gospodarcza (JDG) wliczane do stażu pracy: Okresy wykonywania umów zlecenia, prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej czy współpracy przy działalności wliczają się do pracowniczego okresu zatrudnienia, od którego zależą m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia czy dodatki stażowe. Okresy te potwierdza się zaświadczeniem z ZUS składanym drogą elektroniczną.
• Jawność zarobków w rekrutacji: Pracodawca ubiegający się o zatrudnienie pracownika musi poinformować kandydata o początkowej stawce wynagrodzenia lub jego przedziale (np. w ogłoszeniu lub przed rozmową kwalifikacyjną). Co istotne, pracodawca nie ma prawa pytać kandydata o zarobki u obecnego ani poprzednich pracodawców.
• Mocniejsza ochrona przed mobbingiem i nierównym traktowaniem: Zaktualizowano definicję mobbingu i wprowadzono minimalną wysokość zadośćuczynienia za doznany mobbing (nie mniej niż 6-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę). Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników mają obowiązek wprowadzić wewnętrzne procedury antymobbingowe i antydyskryminacyjne.
• Elastyczna organizacja pracy i uprawnienia rodzicielskie: Przepisy gwarantują rodzicom dzieci do lat 8 prawo do wnioskowania o elastyczną organizację pracy (np. praca zdalna, ruchomy czas pracy). Uregulowano również uprawnienia do urlopów macierzyńskich, rodzicielskich (z 9-tygodniową nieprzenoszalną częścią dla drugiego rodzica), bezpłatnego urlopu opiekuńczego (5 dni w roku) oraz zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej (2 dni lub 16 godzin z zachowaniem połowy pensji).
• Wyższe kary dla pracodawców łamiących prawo: Podwyższono sankcje za wykroczenia przeciwko prawom pracownika (np. nielegalne zastępowanie umów o pracę umowami cywilnoprawnymi, nieterminowe wypłacanie pensji, nieudzielanie urlopów) – grzywny wynoszą od 2 000 zł do 60 000 zł, a w przypadku zatrudniania dłużników alimentacyjnych „na czarno” nawet do 90 000 zł.

Kogo dotyczą przepisy?

Ustawa dotyczy każdego pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, a także wszystkich podmiotów zatrudniających pracowników w Polsce.