Wsparcie dla rodziców i opiekunów dzieci łączących pracę z opieką

Ten dokument to obwieszczenie Marszałka Sejmu, które przedstawia ujednolicony tekst ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”. Oznacza to, że jest to aktualna wersja przepisów tej ustawy, uwzględniająca wszystkie zmiany wprowadzone do 17 marca 2026 roku. Celem tego obwieszczenia jest ułatwienie obywatelom zapoznania się z obowiązującymi regulacjami bez konieczności przeglądania wielu oddzielnych aktów prawnych.

Co zmienia ustawa w praktyce dla przeciętnego obywatela?

Ustawa „Aktywny rodzic” wprowadza kompleksowy system wsparcia, zastępując dotychczasowe rozwiązania, takie jak Rodzinny Kapitał Opiekuńczy czy dofinansowanie do pobytu dziecka w żłobku.

1. Świadczenie „Aktywni rodzice w pracy”:

   • Dla kogo: Rodzice i opiekunowie dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy, którzy są aktywni zawodowo. Oznacza to, że muszą być zatrudnieni, prowadzić działalność gospodarczą, pobierać zasiłek macierzyński/chorobowy lub podlegać ubezpieczeniom społecznym na odpowiednim poziomie (ich składki muszą być opłacane od podstawy wynoszącej co najmniej 100% minimalnego wynagrodzenia, przy czym podstawa każdego rodzica nie może być niższa niż 50% lub 30% w przypadku działalności gospodarczej).
   • Wysokość: 1500 zł miesięcznie na dziecko. W przypadku dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, wymagających stałej opieki, kwota ta wzrasta do 1900 zł miesięcznie.
   • Warunki: Świadczenie przysługuje, jeśli dziecko nie korzysta z opieki w żłobku, klubie dziecięcym ani u dziennego opiekuna. Jest wypłacane bezpośrednio rodzicowi/opiekunowi.

2. Świadczenie „Aktywnie w żłobku”:

   • Dla kogo: Rodzice i opiekunowie dzieci uczęszczających do żłobka, klubu dziecięcego lub objętych opieką dziennego opiekuna. Przysługuje na dzieci do ukończenia 3. roku życia (w pewnych sytuacjach do 4. roku życia).
   • Wysokość: 1500 zł miesięcznie (lub 1900 zł dla dzieci z niepełnosprawnością), jednak nie więcej niż faktyczna opłata za pobyt dziecka.
   • Wypłata: Pieniądze są przekazywane bezpośrednio do placówki lub dziennego opiekuna, co obniża rachunek dla rodzica.

3. Świadczenie „Aktywnie w domu”:

   • Dla kogo: Rodzice i opiekunowie dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy, którzy nie korzystają z opieki instytucjonalnej i nie pobierają świadczenia „Aktywni rodzice w pracy”. Jest to wsparcie dla osób decydujących się na samodzielną opiekę nad dzieckiem w domu.
   • Wysokość: 500 zł miesięcznie na dziecko.

Ważne uwagi dla obywateli:

• Na to samo dziecko, za dany miesiąc, przysługuje tylko jedno z tych świadczeń.
• Wnioski o wszystkie świadczenia składa się wyłącznie elektronicznie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).
• Ustawa dotyczy obywateli Polski oraz wybranych grup cudzoziemców legalnie przebywających w kraju, w tym obywateli Ukrainy posiadających status UKR (pod pewnymi warunkami).
• Od kiedy obowiązuje: Sama ustawa „Aktywny rodzic” weszła w życie 1 października 2024 r. z pewnymi wyjątkami. Niniejsze obwieszczenie odzwierciedla stan prawny na dzień 17 marca 2026 r.
• W przypadku marnotrawienia świadczeń, mogą one być wypłacane w formie rzeczowej lub przez opłacanie usług przez ośrodki pomocy społecznej.