Zmiany w zasadach pracy architektów i inżynierów oraz ułatwienia przejściowe przy projektowaniu budynków

Co zmienia nowa ustawa?

Ustawa wprowadza istotne modyfikacje w funkcjonowaniu samorządów zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, a także w Prawie budowlanym. Zmiany obejmują kwestie organizacyjne, dyscyplinarne oraz procedury składania projektów budowlanych.

Kogo dotyczą zmiany?

• Architektów i inżynierów budownictwa z uprawnieniami zawodowymi,
• Pracodawców zatrudniających członków tych izb,
• Inwestorów (zarówno prywatnych, jak i instytucjonalnych) planujących budowę lub będących w trakcie projektowania.

Główne modyfikacje w praktyce

1. Zakaz pracy w budownictwie w trakcie zawieszenia: Zapisano wprost, że osoba zawieszona w prawach członka izby (np. w wyniku orzeczenia sądu dyscyplinarnego lub zalegania ze składkami przez ponad 6 miesięcy) ma całkowity zakaz wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (np. projektowania, kierowania budową czy pełnienia nadzoru inwestorskiego).
2. Zasady dotyczące składek: Brak opłacania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy skutkuje zawieszeniem praw członka, a zaległości przekraczające rok mogą prowadzić do całkowitego skreślenia z listy członków izby.
3. Zwolnienia od pracy na rzecz samorządu: Pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika od pracy na czas pełnienia funkcji w organach izby. Zwolnienie jest bezpłatne ze strony pracodawcy, jednak samorząd zawodowy wypłaca za ten czas odpowiednią rekompensatę finansową oraz zwraca koszty podróży.
4. Utrata uprawnień po niezdanym egzaminie: Jeśli ukarany specjalista miał obowiązek złożyć egzamin sprawdzający i go nie zdał, wyznacza mu się dodatkowy termin (od 3 do 6 miesięcy). Kolejna ocena negatywna powoduje utratę uprawnień budowlanych w danym zakresie.

Istotne ułatwienie dla inwestorów (przepisy przejściowe)

Wprowadzono 18-miesięczny okres buforowy (liczony od 20 września 2026 r.), w którym inwestorzy mogą składać projekty (np. do wniosku o pozwolenie na budowę lub zgłoszenia) przygotowane na podstawie dotychczasowych przepisów techniczno-budowlanych. Wystarczy dołączyć pisemne oświadczenie inwestora. Rozwiązanie to zapobiega konieczności kosztownego i czasochłonnego przeprojektowywania obiektów, których planowanie rozpoczęto przed zmianą przepisów technicznych.

Od kiedy obowiązują przepisy?

Ustawa wchodzi w życie po 30 dniach od ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów przejściowych dotyczących możliwości stosowania dotychczasowych warunków technicznych dla inwestorów, które wchodzą w życie z dniem następującym po ogłoszeniu.