Prawa i świadczenia dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych

Czego dotyczy ustawa?

Ustawa określa warunki i tryb przyznawania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych za działalność prowadzoną w latach 1956–1989 (lub do lipca 1990 r. w przypadku wybranych represji). Określa wsparcie finansowe, socjalne oraz dodatkowe uprawnienia przysługujące tym osobom.

Kto może uzyskać status uprawnionego?

• Działacz opozycji antykomunistycznej: osoba, która w latach 1956–1989 przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła (w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi) działalność na rzecz niepodległości Polski lub praw człowieka, zagrożoną odpowiedzialnością karną.
• Osoba represjonowana z powodów politycznych: osoba, która w latach 1956–1990 m.in. była więziona, internowana, wcielona do wojska z przyczyn politycznych, doznała uszczerbku na zdrowiu, straciła pracę, została relegated z uczelni lub objęta zakazem publikacji.

Statusu nie otrzymają osoby, które pracowały lub służyły w organach bezpieczeństwa PRL bądź współpracowały z nimi jako tajni informatorzy (chyba że działały na rzecz opozycji bez wiedzy przełożonych).

Przyznawane świadczenia i ulgi:

• Świadczenie pieniężne: wypłacane co miesiąc w wysokości najniższej emerytury.
• Świadczenie wyrównawcze: dopłata dla osób pobierających niską emeryturę lub rentę (poniżej progu określonego w ustawie i corocznie waloryzowanego).
• Pomoc pieniężna (jednorazowa lub okresowa): przyznawana w trudnej sytuacji materialnej lub zdrowotnej, m.in. na zakup wyrobów medycznych, leków lub dostosowanie mieszkania do niepełnosprawności.
• Ulgi w komunikacji: 50% ulgi na przejazdy komunikacją miejską oraz 51% ulgi na przejazdy pociągami i autobusami w komunikacji krajowej.
• Uprawnienia pracownicze i socjalne: prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni roboczych rocznie oraz pierwszeństwo w uzyskaniu miejsca w domu pomocy społecznej.

Jak uzyskać wsparcie?

Decyzję o potwierdzeniu statusu wydaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po wcześniejszym zweryfikowaniu wniosku i wydaniu odpowiedniej decyzji przez Instytut Pamięci Narodowej (IPN). O potwierdzenie statusu zmarłego działacza mogą występować również członkowie jego rodziny.