Nowe zasady wspierania organizacji pozarządowych i ustanowienie Dnia Społeczeństwa Obywatelskiego

Ustawa wprowadza istotne zmiany w funkcjonowaniu organizacji pozarządowych (NGO) oraz zasadach ich współpracy z samorządami i administracją państwową.

Co zmienia ustawa w praktyce?

• Wyższe limity na lokalne projekty (tzw. małe granty): Zwiększono z 20 000 zł do 40 000 zł roczny limit dofinansowania, jakie jedna organizacja pozarządowa może otrzymać od samorządu w trybie uproszczonym (z pominięciem otwartego konkursu ofert).
• Elastyczność w rozliczaniu wkładu własnego: Organizacje pozarządowe realizujące zadania publiczne będą mogły w łatwiejszy sposób zastępować wkład rzeczowy lub osobowy własnymi środkami finansowymi lub funduszami pozyskanymi z innych źródeł.
• Nowe święto i odznaczenie honorowe: Dzień 24 kwietnia został oficjalnie ustanowiony Dniem Społeczeństwa Obywatelskiego. Wprowadzono również odznakę honorową „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego”, nadawaną m.in. na wniosek grupy co najmniej 10 organizacji pozarządowych.
• Uporządkowanie funduszy wsparcia: Ustawa likwiduje z końcem 2026 roku Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego, a jego środki i zadania przekazuje do Funduszu Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.
• Przejrzyste zasady kontroli: Sprecyzowano procedury przeprowadzania kontroli w organizacjach pożytku publicznego. Zapewniono im prawo do wniesienia pisemnych uwag do projektu wystąpienia pokontrolnego w terminie 14 dni.

Kogo dotyczy ustawa?

Ustawa dotyczy przede wszystkim organizacji pozarządowych (stowarzyszeń, fundacji, organizacji pożytku publicznego), wolontariuszy, działaczy społecznych oraz jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji zlecających realizację zadań publicznych.

Od kiedy przepisy wchodzą w życie?

Większość przepisów ustawy wchodzi w życie 1 września 2026 r. Zmiany dotyczące spraw finansowych i połączenia funduszy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.