Nowe zasady przyznawania świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami

Co to jest świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające to pomoc finansowa dla pełnoletnich osób z niepełnosprawnościami. Jego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokajaniem szczególnych potrzeb życiowych. Co ważne, świadczenie to jest bezpośrednio skierowane do samej osoby z niepełnosprawnością, a nie do jej opiekuna.

Kto może otrzymać wsparcie?

Świadczenie przysługuje osobom, które:

• Ukończyły 18 lat,
• Mieszkają w Polsce (dotyczy to obywateli polskich oraz niektórych cudzoziemców z prawem pobytu),
• Otrzymały decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów.

Poziom potrzeby wsparcia jest oceniany w punktach przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności na podstawie specjalnego kwestionariusza i bezpośredniej obserwacji.

Ile wynosi świadczenie?

Wysokość świadczenia jest powiązana z rentą socjalną i wynosi od 40% do 220% jej wysokości, w zależności od liczby przyznanych punktów potrzeby wsparcia:

• 95–100 punktów – 220% renty socjalnej,
• 90–94 punkty – 180% renty socjalnej,
• 85–89 punktów – 120% renty socjalnej,
• 80–84 punkty – 80% renty socjalnej,
• 75–79 punktów – 60% renty socjalnej,
• 70–74 punkty – 40% renty socjalnej.

Jak i gdzie złożyć wniosek?

Wnioski o przyznanie świadczenia obsługuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Wniosek można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną poprzez portal PUE ZUS, bankowość elektroniczną lub portal Emp@tia. Pieniądze są wypłacane wyłącznie na wskazany rachunek bankowy (bezgotówkowo).

Co zmienia się dla opiekunów?

Jeśli osoba z niepełnosprawnością otrzyma świadczenie wspierające, jej opiekun może zostać objęty ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym i zdrowotnym opłacanym przez ZUS, pod warunkiem, że wspólnie zamieszkują i opiekun nie podejmuje zatrudnienia ze względu na opiekę.

Od kiedy obowiązują przepisy?

Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2024 roku, ale wprowadzanie świadczenia dla poszczególnych grup punktowych zostało rozłożone w czasie. Od 1 stycznia 2024 r. objęło ono osoby z najwyższą potrzebą wsparcia (87–100 punktów), od 1 stycznia 2025 r. osoby mające od 78 do 86 punktów, a od 1 stycznia 2026 r. osoby mające od 70 do 77 punktów.