Zmiany w zbieraniu danych medycznych i zarządzaniu kolejkami do leczenia

To rozporządzenie wprowadza kilka istotnych zmian w sposobie, w jaki placówki medyczne (szpitale, przychodnie) gromadzą, rejestrują i przesyłają informacje o udzielanych świadczeniach zdrowotnych, zwłaszcza tych finansowanych ze środków publicznych (przez Narodowy Fundusz Zdrowia – NFZ). Celem jest ujednolicenie danych i zwiększenie efektywności systemu opieki zdrowotnej.

Co się zmienia w praktyce?

• Lepsze zarządzanie danymi o leczeniu: Rozporządzenie precyzuje i ujednolica kody procedur medycznych, co ma zapewnić NFZ bardziej dokładne dane o wykonanych zabiegach i terapiach. Zmiany te dotyczą większości świadczeń, z wyjątkiem podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
• Identyfikacja personelu medycznego: Wprowadzono bardziej spójne zasady identyfikacji pracowników medycznych. Oprócz numeru prawa wykonywania zawodu, w niektórych przypadkach konieczne będzie podanie numeru PESEL, co ma ułatwić przypisywanie świadczeń do konkretnych specjalistów w systemach informatycznych.
• Harmonogramy przyjęć i listy oczekujących: Zmodyfikowano zasady prowadzenia list oczekujących i harmonogramów przyjęć. Informacje o liczbie osób oczekujących będą automatycznie wyliczane przez systemy, co ma przyspieszyć i ułatwić zarządzanie kolejkami. Dodatkowo, będzie można skreślić pacjenta z listy, jeśli okaże się, że jest już wpisany na to samo świadczenie u innego świadczeniodawcy, co ma poprawić realność danych o kolejkach.
• Ułatwiony dostęp do psychologa i psychoterapeuty: Dzieci, młodzież oraz dorośli opiekunowie (jeśli dotyczy to terapii dzieci i młodzieży) będą mogli skorzystać ze świadczeń psychologicznych, psychoterapeutycznych i środowiskowych bez konieczności posiadania skierowania. Jest to istotne ułatwienie w dostępie do ważnego wsparcia.
• Nowe zasady dla krótkich pobytów w szpitalu: Rozporządzenie jasno określa, jak klasyfikowane są bardzo krótkie pobyty w szpitalu, trwające krócej niż 12 godzin. Wprowadzono osobną kategorię „Pobyt dzienny w oddziale szpitalnym nieprzekraczający 12 godzin”, co wpłynie na sposób ich rozliczania.
• Opieka długoterminowa: Wprowadzono szczegółowe zasady dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, zwłaszcza dla pacjentów wymagających wentylacji mechanicznej (zarówno dorosłych, jak i dzieci). Harmonogramy przyjęć dla tych świadczeń będą prowadzone od 1 stycznia 2027 r., a placówki medyczne mają czas do końca 2026 roku na wprowadzenie danych oczekujących pacjentów.

Kogo dotyczy?

Ustawa dotyczy przede wszystkim świadczeniodawców (szpitali, przychodni specjalistycznych, zakładów opiekuńczo-leczniczych), czyli wszystkich podmiotów udzielających świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Pośrednio, zmiany wpływają na pacjentów, którzy korzystają z tych usług – zwłaszcza tych oczekujących na leczenie, dzieci i młodzież potrzebujących wsparcia psychologicznego oraz pacjentów wymagających opieki długoterminowej z wentylacją mechaniczną.

Od kiedy obowiązuje?

Większość przepisów weszła w życie po miesiącu od ogłoszenia rozporządzenia, czyli od 22 lipca 2026 roku. Jednakże, niektóre ważne zmiany mają inne daty wejścia w życie:

• Zmiany dotyczące kodów procedur medycznych i identyfikacji personelu medycznego obowiązują od 22 września 2026 roku.
• Część zmian w harmonogramach przyjęć i definicjach pobytów szpitalnych weszła w życie 1 lipca 2026 roku.
• Zasady dotyczące harmonogramów dla pacjentów wentylowanych mechanicznie zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
• Niektóre przepisy dotyczące harmonogramów przyjęć wejdą w życie dopiero wtedy, gdy świadczeniodawcy umożliwią pacjentom centralne zgłaszanie się na listy oczekujących.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Dla przeciętnego obywatela zmiany te mogą oznaczać przede wszystkim łatwiejszy i szybszy dostęp do psychologa czy psychoterapeuty dla dzieci i młodzieży, bez konieczności uzyskiwania skierowania. Usprawnienie zarządzania listami oczekujących ma potencjał do skrócenia czasu oczekiwania na niektóre zabiegi i wizyty, ponieważ system będzie efektywniej eliminował dublujące się wpisy. Nowe, precyzyjniejsze zasady rozliczania świadczeń mogą również przyczynić się do bardziej efektywnego wydatkowania publicznych pieniędzy na ochronę zdrowia.