Zasady awansowania weteranów II wojny światowej i podziemia powojennego na wyższe stopnie oficerskie

Niniejszy akt prawny stanowi ujednolicony tekst ustawy, której celem jest uhonorowanie osób walczących o niepodległość i wolność Rzeczypospolitej Polskiej w czasie II wojny światowej oraz w okresie powojennym. Państwo polskie poprzez te przepisy oddaje hołd żołnierzom oraz zadośćuczynia za wieloletnie pomijanie ich zasług lub prześladowania w czasach PRL.

Kogo dotyczą przepisy?

Ustawa obejmuje żołnierzy, którzy brali udział w walkach o niepodległość Polski, w tym członków:

• Polskich Sił Zbrojnych działających w kraju (m.in. Armia Krajowa i inne formacje podziemne) oraz na uchodźstwie (podległych legalnemu Rządowi RP),
• 1 i 2 Armii Wojska Polskiego oraz formacji polskich przy armiach sojuszniczych.

Jakie zasady awansów przewiduje ustawa?

Zgodnie z przepisami uprawnieni weterani mogą zostać mianowani maksymalnie do stopnia pułkownika włącznie:

• Szeregowi, podoficerowie i chorążowie – są mianowani na pierwszy stopień oficerski, czyli na stopień podporucznika.
• Oficerowie – podlegają mianowaniu na stopień wyższy o jeden stopień.
• Oficerowie, którzy po wojnie nie otrzymali żadnego awansu – mogą zostać mianowani na stopień wyższy o dwa stopnie.

Z awansów wyłączone są osoby, które po wojnie były już co najmniej dwukrotnie awansowane na stopnie oficerskie za szczególne męstwo, a także osoby pozbawione uprawnień kombatanckich na mocy odrębnych przepisów (np. za udział w powojennym aparacie represji).

Jak wygląda procedura mianowania?

Mianowanie następuje na wniosek. Wniosek mogą złożyć:

• związki i stowarzyszenia kombatanckie (dla swoich członków),
• szefowie wojskowych centrów rekrutacji (dla kombatantów niezrzeszonych),
• attaché wojskowi w polskich placówkach dyplomatycznych (dla weteranów mieszkających za granicą),
• sam zainteresowany – za pośrednictwem jednej z wyżej wymienionych instytucji.

Dokumenty trafiają do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który po weryfikacji formalnej przedstawia kandydatury Ministrowi Obrony Narodowej. W praktyce jest to dla kombatantów i ich rodzin istotny akt pamięci narodowej oraz moralne zadośćuczynienie.