Nowe zasady nauczania w przedszkolach i szkołach podstawowych od roku szkolnego 2026/2027, w tym dla dzieci ze specjalnymi potrzebami.

Niniejsze rozporządzenie wprowadza nową podstawę programową dla wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w szkołach podstawowych, z uwzględnieniem uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

Co się zmienia i kogo dotyczy?

Ustawa ta zmienia to, czego i w jaki sposób będą uczyć się dzieci w przedszkolach i uczniowie w szkołach podstawowych. Wprowadza nowe, zintegrowane podejście do edukacji, które ma wspierać wszechstronny rozwój dziecka w pięciu obszarach: poznawczym, społecznym, emocjonalnym, etycznym i fizycznym. Dotyczy to wszystkich dzieci uczęszczających do przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych form wychowania przedszkolnego, a także uczniów szkół podstawowych (klasy I-VIII) i szkół podstawowych dla dorosłych.

Kluczowym elementem są kompetencje fundamentalne (językowe, matematyczne, cyfrowe, ruchowe) oraz kompetencje przekrojowe (poznawcze, społeczne, osobiste), które mają przygotować młodych ludzi do funkcjonowania w życiu codziennym i dalszego uczenia się. Kładzie się nacisk na rozwijanie tzw. „sprawczości”, czyli zdolności do podejmowania autonomicznych działań i brania za nie odpowiedzialności.

Nowe prawa i obowiązki oraz praktyczne konsekwencje:

• W przedszkolu: Nowa podstawa programowa (załącznik nr 1) wprowadza cele takie jak rozwijanie ciekawości, kompetencji cyfrowych i ruchowych, samodzielności, empatii, a także postaw patriotycznych. Wychowanie przedszkolne ma być oparte na wartościach takich jak wolność, szacunek, godność. Akcentuje się znaczenie swobodnej zabawy, aktywności na świeżym powietrzu oraz higieny cyfrowej. Dzieci ze specjalnymi potrzebami będą miały dostosowany program uwzględniający ich indywidualne możliwości komunikacyjne, w tym z wykorzystaniem wspomagającej i alternatywnej komunikacji (AAC) lub polskiego języka migowego (PJM).
• W szkole podstawowej: Podstawa programowa kształcenia ogólnego (załącznik nr 2 i 3) również skupia się na kompetencjach fundamentalnych i przekrojowych. Szczególną uwagę zwraca się na rozwijanie krytycznego myślenia, rozwiązywanie problemów, współpracę i dbanie o innych. Programy nauczania mają być interdyscyplinarne. Wprowadzono nowe lub zmienione elementy w przedmiotach, takich jak język polski (nacisk na czytanie ze zrozumieniem, literaturę klasyczną i współczesną, media), języki obce nowożytne (konkretne poziomy biegłości językowej, podejście spiralne), łacina (wprowadzana jako przedmiot, głównie dla rozumienia tekstów i kultury), muzyka i plastyka (rozwój kreatywności i ekspresji twórczej), historia (poznawanie dziejów Polski, praca ze źródłami, świadomość regionalna), edukacja obywatelska (rozumienie demokracji, angażowanie się w życie społeczne), przyroda, biologia, chemia, fizyka (metody badawcze, eksperymenty, ekologia, wpływ człowieka na środowisko, moduły klimatyczne i ekonomiczno-finansowe), informatyka (myślenie komputacyjne, programowanie, bezpieczeństwo cyfrowe, sztuczna inteligencja), zajęcia praktyczno-techniczne (rozwój umiejętności technicznych, zrównoważony rozwój, bezpieczeństwo w ruchu drogowym), wychowanie fizyczne (rozwój sprawności, zdrowy styl życia, fair play, testy sprawnościowe służące diagnozie, a nie ocenie) oraz etyka (refleksja moralna, wartości, dialog, relacje z przyrodą i światem cyfrowym).

Od kiedy obowiązuje?

Nowe zasady dotyczące wychowania przedszkolnego wejdą w życie od roku szkolnego 2026/2027. Dla szkoły podstawowej zmiany będą wprowadzane stopniowo:

• Od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV, a w kolejnych latach w następnych klasach.
• Od roku szkolnego 2027/2028 w klasie VIII w zakresie przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa.
• Od roku szkolnego 2029/2030 w semestrze I klasy VII szkoły podstawowej dla dorosłych.

Rozporządzenie w całości wchodzi w życie 1 września 2026 r. Poprzednie rozporządzenie z 2017 roku traci moc.