Uproszczone zakładanie i zarządzanie stowarzyszeniami online

Ustawa wprowadza znaczące ułatwienia w sposobie zakładania i zarządzania stowarzyszeniami w Polsce, stawiając na cyfryzację i uproszczenie procedur. Główną zmianą jest wprowadzenie możliwości korzystania z systemu teleinformatycznego oraz gotowych wzorców statutu i uchwał do powoływania i prowadzenia stowarzyszeń.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Od teraz założyciele stowarzyszenia (co najmniej siedmiu Polaków) mogą używać udostępnionych wzorców dokumentów (statutu, uchwał o wyborze władz) i składać je cyfrowo, opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub osobistym. To skraca czas i formalności związane z tworzeniem organizacji.

Nowy system obejmuje nie tylko zakładanie, ale także bieżące zarządzanie stowarzyszeniem. Uchwały dotyczące kluczowych spraw, takich jak:

• zmiany statutu,
• zmiany adresu siedziby,
• zmian w składzie władz,
• zatwierdzenia dokumentów finansowych,
• rozwiązania i likwidacji stowarzyszenia,

mogą być podejmowane cyfrowo z użyciem wzorców. Co ważne, dla wielu z tych uchwał nie będzie wymagane formalne zwoływanie organu, o ile wszyscy uprawnieni członkowie zagłosują cyfrowo.

Kogo dotyczy (jeśli nie wszystkich)?

Uproszczona ścieżka cyfrowa jest przeznaczona dla większości obywateli Polski chcących założyć stowarzyszenie. Istnieją jednak istotne wyjątki, które muszą nadal korzystać z tradycyjnych metod. System nie dotyczy stowarzyszeń:

• w których co najmniej jeden z założycieli jest cudzoziemcem,
• międzynarodowych,
• jednostek samorządu terytorialnego,
• będących związkami stowarzyszeń,
• których działalność wymaga specjalnego zezwolenia lub uzgodnienia.

Ponadto, stowarzyszenia założone w uproszczony sposób nie mogą należeć do organizacji międzynarodowych, tworzyć terenowych jednostek organizacyjnych ani przyjmować cudzoziemców jako członków.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

Obywatele zyskują prawo do szybszego i mniej formalnego zakładania oraz zarządzania stowarzyszeniami. Głównym obowiązkiem jest korzystanie z udostępnionego systemu teleinformatycznego oraz używanie wymaganych podpisów elektronicznych. Wnioski o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) również będą składane cyfrowo, a ich rozpatrywanie ma być znacznie przyspieszone.

Od kiedy obowiązuje?

Ustawa wchodzi w życie 30 września 2028 roku.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Dla przeciętnego Polaka chcącego założyć lub działać w stowarzyszeniu, ustawa oznacza znaczne ułatwienia i redukcję biurokracji. Cały proces rejestracji i zarządzania będzie szybszy. Sąd rejestrowy ma rozpatrywać wnioski o wpis stowarzyszenia utworzonego cyfrowo w ciągu jednego dnia od daty ich wpływu, co jest ogromnym usprawnieniem w porównaniu do obecnych terminów.

Dodatkowo, koszty rejestracji zostaną obniżone. Opłata stała za zarejestrowanie stowarzyszenia w KRS, którego statut został uchwalony cyfrowo, wyniesie 250 złotych. Opłata za cyfrową zmianę danych w stowarzyszeniu to 200 złotych. To sprawia, że zakładanie i prowadzenie stowarzyszeń stanie się bardziej dostępne finansowo i czasowo, zachęcając do większej aktywności społecznej i obywatelskiej. Należy pamiętać, że pełne skorzystanie z tych udogodnień wymaga posiadania kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego.