Jak dbać o zdrowie drobiu i zapobiegać chorobom w hodowlach

Niniejsze rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadza kompleksowe rozwiązania mające na celu zwalczanie i zapobieganie chorobom u drobiu w gospodarstwach i wylęgarniach. Obowiązuje od 18 marca 2026 roku i odnosi się do wszystkich, którzy utrzymują drób, od małych hodowli po duże przedsiębiorstwa.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Ustawa wprowadza szereg nowych zakazów i nakazów, które mają zwiększyć bezpieczeństwo biologiczne w hodowlach. Do kluczowych zmian należą:

• Zakazy: Nie wolno poić drobiu wodą ze zbiorników, do których mają dostęp dzikie ptaki, ani wnosić na teren gospodarstwa zwłok dzikich ptaków. Zabronione jest również wprowadzanie i wyprowadzanie kur lub indyków, które nie zostały zaszczepione przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu.
• Obowiązki podstawowe: Hodowcy muszą utrzymywać drób w sposób uniemożliwiający kontakt z dzikimi ptakami, zwłaszcza z ich odchodami. Pasza i ściółka muszą być przechowywane tak, by były chronione przed gryzoniami, zwierzętami domowymi i dzikimi. Karmienie i pojenie drobiu (z wyjątkiem gęsi) powinno odbywać się w zamkniętych lub osłoniętych miejscach. Wymagane jest codzienne przeglądanie drobiu i dokumentowanie wszelkich objawów chorobowych.
• Obowiązek zgłaszania: Należy zgłaszać powiatowemu lekarzowi weterynarii miejsca, w których utrzymuje się drób lub inne ptaki (z wyłączeniem ptaków domowych w pomieszczeniach mieszkalnych).

Dodatkowe wymogi dla większych i komercyjnych hodowli

Dla zakładów, które utrzymują drób i przemieszczają go lub jaja do innych miejsc (np. sprzedają), wprowadzono bardziej rygorystyczne zasady:

• Higiena: Obowiązkowe jest wyposażenie w maty dezynfekcyjne (lub podobne rozwiązania) dla obuwia i pojazdów wjeżdżających/wyjeżdżających z terenu. Osoby wchodzące do budynków z drobiem muszą stosować odzież ochronną, dezynfekować obuwie i myć ręce. Sprzęt i narzędzia muszą być regularnie czyszczone i odkażane.
• Dokumentacja: Konieczne jest prowadzenie szczegółowej dokumentacji dotyczącej zakupu i zużycia środków odkażających, terminów mycia, dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji, a także danych o padłym drobiu.
• Zwalczanie szkodników: Wymaga się wdrożenia procedur zapobiegania przedostawaniu się gryzoni i innych zwierząt do budynków i miejsc przechowywania paszy.
• Zarządzanie padłym drobiem: Należy zapewnić specjalne, zabezpieczone kontenery lub pomieszczenia do przechowywania padłego drobiu, z codziennym usuwaniem zwłok.

Plan bioasekuracji i szczepienia

• Plan bioasekuracji: W gospodarstwach utrzymujących średniorocznie ponad 350 sztuk drobiu obowiązkowe jest opracowanie i wdrożenie indywidualnego planu bioasekuracji. Taki plan musi uwzględniać podział na strefy „czyste” i „brudne”, procedury wprowadzania zwierząt i materiałów, higienę oraz program szczepień.
• Szczepienia: W zakładach objętych regulacją oraz w wylęgarniach obowiązkowe jest szczepienie kur i indyków przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu. Istnieje też zakaz sprzedaży detalicznej niezaszczepionych kur niosek poniżej 16. tygodnia życia.
• Badania laboratoryjne: Hodowcy muszą przeprowadzać badania laboratoryjne poziomu przeciwciał u zaszczepionych kur i indyków, aby ocenić skuteczność szczepień. Wyniki badań należy przechowywać. W razie niewystarczającej odporności, plan szczepień musi zostać zmieniony zgodnie z zaleceniami weterynarza.

Kogo to dotyczy?

Rozporządzenie dotyczy wszystkich posiadaczy drobiu, którzy utrzymują go w zakładach (gospodarstwach rolnych) lub wylęgarniach. Nawet mniejsze hodowle muszą przestrzegać podstawowych zasad, a większe i komercyjne podlegają bardziej szczegółowym wymogom. Wyjątkiem są ptaki utrzymywane stale w pomieszczeniach mieszkalnych – ich właściciele nie muszą zgłaszać ich do weterynarii.

Kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 18 marca 2026 r.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Bezpośrednio rozporządzenie wpływa na hodowców, nakładając na nich nowe obowiązki i potencjalnie zwiększając koszty prowadzenia działalności (np. zakup środków dezynfekcyjnych, szczepionek, badania weterynaryjne, opracowanie planów). Pośrednio, dla przeciętnego obywatela, oznacza to wyższe standardy bezpieczeństwa żywności w zakresie produktów drobiowych dostępnych na rynku. Zwiększona ochrona drobiu przed chorobami przekłada się na zdrowsze zwierzęta i niższe ryzyko przenoszenia chorób, co jest korzystne dla całego społeczeństwa.