Nowe zasady dokumentowania bezpłatnej opieki zdrowotnej dla osób z Ukrainy i innych cudzoziemców

Niniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadza zmiany w tym, jak polskie placówki medyczne (szpitale, przychodnie) zbierają, rejestrują i przekazują dane o pacjentach do podmiotów odpowiedzialnych za finansowanie świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych, czyli głównie do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ).

Co zmienia ustawa w praktyce?

Najważniejsza zmiana dotyczy sposobu dokumentowania prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej dla konkretnych grup obcokrajowców, którzy nie są objęci standardowym ubezpieczeniem zdrowotnym, ale mają prawo do darmowych świadczeń na mocy specjalnych przepisów. Ustawa szczegółowo określa, jakie dokumenty i informacje muszą być gromadzone w ich przypadku.

Kogo dotyczy?

• Placówki medyczne (szpitale, przychodnie): Muszą one teraz zbierać i rejestrować bardziej szczegółowe dane od wspomnianych grup pacjentów.
• Obywatele Ukrainy z numerem PESEL ze statusem UKR (beneficjenci ochrony czasowej): Dotyczy to osób, które korzystają z bezpłatnej opieki zdrowotnej na podstawie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Będą proszeni o okazanie konkretnych dokumentów potwierdzających ich status.
• Inni cudzoziemcy z prawem do bezpłatnej opieki zdrowotnej: Obejmuje to np. cudzoziemców, którym udzielono ochrony międzynarodowej, a także ofiary tortur lub gwałtów, posiadające odpowiednie zaświadczenia.
• Obywatele Ukrainy hospitalizowani przed 5 marca 2026 r.: Jeśli kontynuują leczenie, ich świadczenia będą dokumentowane w nowym trybie, z możliwością finansowania do 4 marca 2027 r.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

Dla placówek medycznych wprowadza obowiązek zbierania i rejestrowania konkretnych danych identyfikacyjnych oraz kodów uprawnień, np. z dokumentów potwierdzających posiadanie numeru PESEL ze statusem UKR, zaświadczeń z Urzędu do Spraw Cudzoziemców, czy kart przebiegu ciąży. Celem jest zapewnienie, że NFZ będzie miał kompletne dane do prawidłowego rozliczenia udzielonych świadczeń.

Dla uprawnionych cudzoziemców rozporządzenie potwierdza ich prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej i jasno określa, jakie dokumenty są potrzebne do jego potwierdzenia w placówkach medycznych.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Jeśli jesteś obywatelem Ukrainy z PESEL UKR lub innym cudzoziemcem uprawnionym do bezpłatnej opieki zdrowotnej w Polsce, musisz liczyć się z tym, że podczas wizyty u lekarza lub w szpitalu zostaniesz poproszony o przedstawienie konkretnych dokumentów potwierdzających Twój status i prawo do darmowych świadczeń. Dzięki temu placówka medyczna będzie mogła prawidłowo rozliczyć Twoje leczenie z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie 5 marca 2026 roku.

Dodatkowo, rozliczenia za świadczenia udzielone wspomnianym grupom w okresie od 5 marca 2026 r. do 5 maja 2026 r. będą przekazywane do NFZ nie wcześniej niż trzy miesiące po dacie udzielenia świadczenia, chyba że wcześniej uzgodniono inaczej z NFZ. Jest to techniczna zasada dla placówek medycznych, mająca usprawnić procesy finansowe.