Nowe zasady uzyskiwania kwalifikacji do wykonywania zawodu geologa w Polsce.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 2026 roku wprowadza nowe, szczegółowe zasady dotyczące tego, co trzeba spełnić, aby uzyskać kwalifikacje do wykonywania, nadzorowania i kierowania pracami geologicznymi w Polsce.

Kogo dotyczy ustawa?

Ustawa dotyczy przede wszystkim osób, które zamierzają wykonywać zawód geologa lub już go wykonują i chcą rozszerzyć swoje uprawnienia. Obejmuje to:

• Studentów i absolwentów kierunków związanych z geologią, geografią, geofizyką, fizyką, ochroną środowiska czy budownictwem, ponieważ wymagania dotyczące ich wykształcenia są kluczowe przy ubieganiu się o kwalifikacje.
• Doświadczonych geologów, którzy chcą zdobyć uprawnienia w jednej z trzynastu określonych kategorii (od I do XIII).
• Członków komisji egzaminacyjnych, ustalając zasady ich powoływania i wynagrodzenia.

Co zmienia ustawa w praktyce?

To rozporządzenie zastępuje poprzednie przepisy i wprowadza bardzo precyzyjne kryteria:

1. Wymagania dotyczące wykształcenia: Określa, jakie studia (pierwszego lub drugiego stopnia, jednolite magisterskie) są wymagane dla poszczególnych kategorii kwalifikacji. Wskazuje również, że na niektórych kierunkach niezwiązanych bezpośrednio z geologią, wystarczy ukończenie określonej liczby przedmiotów geologicznych (np. co najmniej dwa przedmioty z 6 punktami ECTS lub 60 godzinami kształcenia).

2. Praktyka zawodowa: Jest to jeden z najważniejszych elementów. Ustawa szczegółowo określa, ile lat praktyki (od 1 do 3 lat, w zależności od kategorii i ukończenia studiów podyplomowych) jest wymagane. Co istotne, precyzuje ona także zakres tej praktyki. Oznacza to, że aby uzyskać kwalifikacje, trzeba udokumentować udział w konkretnej liczbie i rodzajach projektów geologicznych (np. poszukiwania złóż węglowodorów, kartografia geologiczna, badania geofizyczne, dokumentacje hydrogeologiczne czy geologiczno-inżynierskie). Wymagane jest zarówno uczestnictwo w sporządzaniu dokumentacji, jak i nadzorowanie prac w terenie, a dla wyższych kategorii – udział w sprawdzaniu i zatwierdzaniu projektów.

3. Kategorie kwalifikacji: Wprowadzono 13 kategorii kwalifikacji, z których każda odpowiada innym rodzajom prac geologicznych (np. poszukiwanie ropy naftowej i gazu, złóż kopalin, badania hydrogeologiczne, prace geologiczno-inżynierskie dla budownictwa czy składowisk odpadów).

4. Komisje egzaminacyjne: Rozporządzenie określa skład i zasady działania komisji egzaminacyjnych oraz wynagrodzenie dla osób w nich zasiadających (150 zł dla przewodniczącego zespołu, 130 zł dla członka i sekretarza za każdą osobę przystępującą do egzaminu).

5. Świadectwo kwalifikacji: Ustawa zawiera wzór świadectwa, które będzie wydawane po pozytywnym zdaniu egzaminu, a także opis zabezpieczeń przed fałszerstwem.

Od kiedy obowiązuje ustawa?

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia. Wnioski o stwierdzenie kwalifikacji złożone przed wejściem w życie nowych przepisów będą rozpatrywane na podstawie dotychczasowych regulacji.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Choć ustawa bezpośrednio dotyczy geologów, ma ona pośredni wpływ na życie każdego obywatela. Dzięki jasno określonym i rygorystycznym wymaganiom wobec geologów, możemy spodziewać się wyższego standardu wykonywania prac geologicznych. Ma to znaczenie dla:

• Bezpieczeństwa budownictwa: Lepsze rozpoznanie warunków geologiczno-inżynierskich przekłada się na bezpieczniejsze i trwalsze budynki oraz infrastrukturę.
• Gospodarowania zasobami naturalnymi: Precyzyjniejsze badania złóż prowadzą do efektywniejszego i bardziej zrównoważonego wydobycia surowców.
• Ochrony środowiska: Kwalifikowani geolodzy są niezbędni do oceny wpływu działalności człowieka na środowisko, w tym do badań wód podziemnych czy projektowania składowisk odpadów.

Podsumowując, ustawa ta ma na celu podniesienie jakości i profesjonalizmu w zawodzie geologa, co w dłuższej perspektywie przyczyni się do większego bezpieczeństwa i efektywności w sektorach związanych z geologią w Polsce.