Aktualizacja zasad doradztwa zawodowego w szkołach, skupiająca się na umiejętnościach cyfrowych i rynku pracy

To rozporządzenie wprowadza szereg zmian w sposobie prowadzenia doradztwa zawodowego w polskich szkołach, aby było ono bardziej nowoczesne, praktyczne i dopasowane do aktualnych potrzeb rynku pracy.

Co zmienia rozporządzenie w praktyce?

Główne zmiany obejmują:

• Wizyty zawodoznawcze: Dzieci i uczniowie (z wyjątkiem uczniów branżowych szkół II stopnia, szkół policealnych i szkół dla dorosłych w niektórych aspektach) będą mogli odbywać wizyty w szerszym zakresie miejsc, takich jak zakłady pracy, branżowe centra umiejętności, szkoły zawodowe czy centra kształcenia ustawicznego. Ma to na celu lepsze poznanie środowiska pracy.
• Współpraca z pracodawcami: Programy doradztwa zawodowego w szkołach będą musiały być opracowywane we współpracy z lokalnymi i regionalnymi pracodawcami, izbami gospodarczymi oraz przedstawicielami branż. Dzięki temu treści doradztwa będą bardziej odpowiadać rzeczywistym potrzebom rynku pracy.
• Dane o rynku pracy: Doradztwo zawodowe będzie opierać się na systematycznej analizie prognoz zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego oraz na wynikach monitoringu karier absolwentów. Uczniowie i ich rodzice będą zapoznawani z tymi danymi.
• Narzędzia cyfrowe: Wprowadzony zostaje wymóg wykorzystywania cyfrowych narzędzi doradztwa zawodowego. Szkoły będą musiały zapoznawać uczniów i ich rodziców z ogólnodostępnymi platformami edukacyjnymi, bazami zawodów oraz platformami komunikacji z doradcą zawodowym. To uczy praktycznych umiejętności cyfrowego poszukiwania informacji o zawodach i ofertach pracy.
• Aktywny udział rodziców: Rodzice mają być aktywniej włączani w proces planowania ścieżki kariery przez swoje dzieci, na przykład poprzez spotkania i warsztaty organizowane w szkołach.

Kogo dotyczy?

Rozporządzenie dotyczy przede wszystkim:

• Uczniów i dzieci uczęszczających do przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
• Rodziców tych uczniów.
• Nauczycieli i doradców zawodowych w szkołach.
• Dyrektorów szkół i placówek oświatowych.
• Lokalnych i regionalnych pracodawców, którzy mogą współpracować ze szkołami.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

• Dla uczniów: Zyskują dostęp do bardziej praktycznego i cyfrowego doradztwa, uczą się analizować dane o rynku pracy, przygotowywać dokumenty aplikacyjne (CV, list motywacyjny), symulować rozmowy kwalifikacyjne oraz rozumieć wpływ nowych technologii (w tym sztucznej inteligencji) na zawody. Zostają wyposażeni w umiejętności poszukiwania pracy i dostosowywania się do zmieniającego się rynku.
• Dla rodziców: Mają prawo do aktywniejszego udziału w procesie doradztwa zawodowego swoich dzieci i będą informowani o dostępnych narzędziach i prognozach rynkowych.
• Dla szkół: Obowiązek dostosowania programów doradztwa, współpracy z pracodawcami, wykorzystywania narzędzi cyfrowych i danych o rynku pracy, a także informowania uczniów i rodziców o tych możliwościach.

Od kiedy obowiązuje?

Większość przepisów rozporządzenia wchodzi w życie 1 września 2026 roku. Jeden z punktów (dotyczący miejsc organizacji wizyt zawodoznawczych) wejdzie w życie wcześniej, dzień po ogłoszeniu rozporządzenia.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Dla przeciętnego Kowalskiego, który ma dzieci w wieku szkolnym, oznacza to, że jego pociechy będą lepiej przygotowane do świadomego wyboru ścieżki edukacyjnej i zawodowej. Doradztwo będzie mniej teoretyczne, a bardziej skupione na rzeczywistych potrzebach rynku pracy i wykorzystaniu współczesnych narzędzi. Dzieci zdobędą praktyczne umiejętności przydatne w poszukiwaniu pracy, takie jak tworzenie CV czy przygotowanie do rozmowy kwalifikacyjnej, a także nauczą się analizować trendy na rynku, w tym wpływ nowych technologii. Rodzice będą mieli więcej możliwości zaangażowania się i wsparcia swoich dzieci w tych ważnych decyzjach.