Umorzenie starych długów w ZUS powstałych przed 1999 rokiem

Ustawa wprowadza z mocy prawa całkowite umorzenie zaległości składkowych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które powstały przed 1 stycznia 1999 r. (czyli przed wielką reformą systemu emerytalnego w Polsce). Sprawa dotyczy nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Co zostaje umorzone i jak to działa?

Umorzeniu ulega nie tylko sam dług główny, ale również wszelkie narosłe wokół niego koszty: odsetki za zwłokę, opłaty dodatkowe i prolongacyjne oraz koszty upomnień i egzekucji. Co istotne, proces ten zachodzi automatycznie – dłużnik nie musi składać wniosku o umorzenie, a ZUS nie wydaje w tej sprawie formalnych decyzji administracyjnych. O skasowaniu długu Zakład powiadomi zobowiązanego przez profil PUE ZUS lub tradycyjnym listem na ostatni znany adres. Wszystkie niezakończone postępowania egzekucyjne dotyczące tych długów zostają natychmiast umorzone.

Wpływ na emeryturę i staż pracy

Konsekwencje umorzenia składek zależą od statusu osoby ubezpieczonej:

• Pracownicy etatowi: umorzenie zaległości ich dawnych pracodawców nie ma żadnego negatywnego wpływu na ich prawa do emerytury ani wysokość świadczeń.
• Przedsiębiorcy i osoby opłacające składki za siebie: umorzony okres nie zostanie zaliczony do emerytury, kapitału początkowego ani innych świadczeń z ZUS. Jednocześnie okres ten nadal liczy się do ogólnego stażu pracy na gruncie Kodeksu pracy (np. przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego).

Możliwość rezygnacji z umorzenia

Dla przedsiębiorców, którym zależy na wyższej emeryturze lub prawie do minimalnego świadczenia, przewidziano możliwość odstąpienia od umorzenia. ZUS poinformuje o takiej możliwości, a zainteresowany ma 30 dni od doręczenia pisma na złożenie oświadczenia o rezygnacji z darowania długu. Decyzja ta jest ostateczna i musi dotyczyć całości zadłużenia (należy wówczas spłacić zaległości).

Kwestie podatkowe i termin wejścia w życie

Umorzenie zadłużenia jest w pełni neutralne podatkowo – nie powstaje z tego tytułu przychód, więc podatnik nie musi płacić podatku dochodowego (PIT lub CIT) od skasowanego długu.

Przepisy dotyczące procedury zawiadamiania o możliwości rezygnacji z umorzenia wchodzą w życie po 14 dniach od ogłoszenia (24 listopada 2026 r.), natomiast samo umorzenie długów i pozostałe regulacje zaczną obowiązywać 1 maja 2027 r.