Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej – ujednolicony zbiór przepisów o organizacji i zadaniach straży pożarnej oraz prawach i obowiązkach strażaków
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 października 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej
Data ogłoszenia:
Krótkie podsumowanie
Niniejszy dokument przedstawia jednolity tekst ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, uwzględniający wszystkie dotychczas wprowadzone zmiany prawne. Ustawa określa strukturę i zadania zawodowej straży pożarnej, procedury naboru, a także prawa i obowiązki funkcjonariuszy. Reguluje również uprawnienia strażaków wobec obywateli i firm w trakcie prowadzonych akcji ratowniczych oraz podczas kontroli bezpieczeństwa pożarowego.
Szczegółowe podsumowanie
Obwieszczenie zawiera ujednolicony tekst ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Dokument porządkuje przepisy po szeregu nowelizacji, w tym dotyczących zasad zakwaterowania mundurowych, ochrony ludności i obrony cywilnej, cyberbezpieczeństwa oraz praw rodzicielskich funkcjonariuszy.
Główne zadania i uprawnienia Państwowej Straży Pożarnej
Ustawa określa PSP jako zawodową formację przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi, prowadzenia specjalistycznych działań ratowniczych (chemicznych, ekologicznych, wodnych) oraz realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Co przepisy oznaczają dla przeciętnego obywatela?
- Prawa dowodzącego akcją ratowniczą: W sytuacji stanu wyższej konieczności kierujący działaniem ratowniczym ma prawo nakazać ewakuację ludzi i mienia, wstrzymać ruch drogowy, nakazać rozbiórkę obiektów, a także zażądać od obywateli, instytucji i przedsiębiorstw niezbędnej pomocy lub udostępnienia pojazdów i sprzętu. Za szkody lub zniszczone w toku akcji mienie przysługuje odszkodowanie z budżetu państwa.
- Kontrole przeciwpożarowe: Właściciele, zarządcy budynków oraz przedsiębiorcy podlegają kontrolom prowadzonym przez upoważnionych strażaków. W razie stwierdzenia rażących uchybień komendant powiatowy (miejski) może wstrzymać prace, zakazać eksploatacji maszyn czy zamknąć obiekt do czasu usunięcia niebezpieczeństwa, a także nakładać mandaty karne.
Status i uprawnienia strażaków
Ustawa szczegółowo reguluje funkcjonowanie funkcjonariuszy:
- Nabór i służba: Do służby może wstąpić niekarany obywatel polski z wykształceniem minimum średnim, który przejdzie procedurę naboru obejmującą testy sprawnościowe, badania lekarskie i psychologiczne.
- Czas służby i wynagrodzenie: Określono normy czasu służby (przeciętnie 40 godzin tygodniowo w systemie zmianowym lub codziennym), zasady rekompensat za nadgodziny, dodatki do uposażenia, nagrody oraz świadczenia motywacyjne i za wysługę lat.
- Zakwaterowanie: Wprowadzono szczegółowe formy realizacji prawa do zakwaterowania, w tym przydział lokalu, kwatery tymczasowej lub wypłatę comiesięcznego świadczenia mieszkaniowego.
- Zwierzęta w służbie: Ustawa zawiera także rozdział dedykowany psom ratowniczym (służbowym i kontraktowym), zabezpieczający dożywotnie wyżywienie, opiekę weterynaryjną oraz godne warunki także po wycofaniu ich ze służby.
Informacje szczegółowe
- Data opublikowania
- 2 listopada 2026
- Identyfikator europejski (ELI)
DU/2026/1473- Adres publikacyjny
WDU20260001473