Zasady i maksymalne stawki opłat za akredytację laboratoriów oraz jednostek certyfikujących

Rozporządzenie reguluje kwestie finansowe związane z działalnością krajowej jednostki akredytującej (w Polsce funkcję tę pełni Polskie Centrum Akredytacji – PCA). Określa ono, w jaki sposób wyliczane są opłaty ponoszone przez podmioty ubiegające się o potwierdzenie swoich kompetencji technicznych oraz jednostki już akredytowane.

Kogo bezpośrednio dotyczy ta regulacja?

Przepisy dotyczą tzw. jednostek oceniających zgodność. Są to m.in.:

• laboratoria badawcze i wzorcujące (badające np. wodę, żywność, materiały budowlane czy sprzęt elektroniczny),
• jednostki certyfikujące wyroby, systemy zarządzania (np. ISO) oraz personel,
• jednostki inspekcyjne.

Główne zasady ustalania opłat

Opłaty pobierane przez jednostkę akredytującą wynikają z nakładu pracy audytorów i ekspertów oraz kosztów administracyjnych. Przepisy nakładają na instytucję akredytującą konkretne obowiązki:

• Działalność bez zysku: Stawki muszą być skalkulowane tak, aby pokrywały wyłącznie uzasadnione koszty procedur.
• Przejrzystość: Pełny cennik musi być publicznie dostępny na stronie internetowej jednostki.
• Stabilność cen: Nowy cennik nie może być wprowadzany częściej niż raz na 6 miesięcy, a przegląd stawek musi odbywać się przynajmniej raz w roku.

Maksymalne limity kosztów

Aby zapobiec nadmiernemu obciążaniu firm i laboratoriów, rozporządzenie ustala sztywne limity opłat, powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem miesięcznym w gospodarce narodowej (z poprzedniego roku):

• formalna ocena wniosku – maksymalnie 1/4 przeciętnego wynagrodzenia,
• przeprowadzenie oceny jednostki w procesie akredytacji – maksymalnie 15-krotność wynagrodzenia,
• wydanie certyfikatu akredytacji – maksymalnie 1/20 przeciętnego wynagrodzenia,
• roczny nadzór nad jednostką – maksymalnie 20-krotność wynagrodzenia,
• roczne uczestnictwo w systemie akredytacji – maksymalnie 15-krotność wynagrodzenia.

Co to oznacza dla zwykłego obywatela?

Choć przeciętny konsument nie uiszcza tych opłat bezpośrednio, system akredytacji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa codziennego życia. To akredytowane laboratoria badają bezpieczeństwo zabawek, leków, żywności czy konstrukcji budowlanych. Uregulowanie opłat i oparcie ich na zasadzie „non-profit” ogranicza koszty funkcjonowania laboratoriów, co pośrednio chroni konsumentów przed wzrostem cen certyfikowanych towarów i usług na rynku.