Zasady działania alternatywnych rynków giełdowych i platform obrotu instrumentami finansowymi

Czego dotyczy dokument?

Obwieszczenie ogłasza jednolity tekst rozporządzenia regulującego funkcjonowanie zorganizowanych rynków finansowych innych niż tradycyjna giełda – w tym alternatywnych systemów obrotu (ASO) oraz zorganizowanych platform obrotu (OTF). Określa ono warunki, jakie muszą spełniać domy maklerskie i banki prowadzące takie systemy w Polsce.

Najważniejsze wymogi dla organizatorów platform:

• Przejrzysty regulamin: Każda platforma musi posiadać zatwierdzony regulamin precyzujący zasady zawierania transakcji, wyznaczania kursów, pobierania opłat, rozstrzygania sporów oraz obowiązki informacyjne emitentów.
• Ochrona przed nadużyciami: Prowadzący rynki muszą na bieżąco monitorować składane zlecenia oraz zawierane transakcje w celu wykrywania manipulacji rynkowych i nielegalnego wykorzystywania informacji poufnych.
• Odporność cyfrowa i technologiczna: Zgodnie z unijnymi przepisami o odporności operacyjnej (DORA), systemy transakcyjne muszą być przystosowane do pracy przy dużych napięciach rynkowych, odporne na awarie oraz zabezpieczone planami awaryjnego przywracania ciągłości działania.
• Kontrola handlu algorytmicznego: Wprowadzono procedury ograniczające ryzyko zakłóceń wywoływanych przez automatyczne systemy składania zleceń (algorytmy), w tym możliwość spowalniania zleceń i testowania oprogramowania.
• Kryteria uczestnictwa: Jasno zdefiniowano podmioty mogące brać bezpośredni udział w obrocie – poza bankami i firmami inwestycyjnymi dopuszcza się jedynie podmioty posiadające odpowiednią wiedzę, doświadczenie i zasoby finansowe gwarantujące bezpieczne rozliczenia.

Wpływ na inwestorów i obywateli

Dla przeciętnego inwestora indywidualnego regulacja nie wprowadza nowych formalności, lecz przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo lokowanych oszczędności:

• Większe bezpieczeństwo kapitału: Rygorystyczny nadzór nad platformami zmniejsza ryzyko oszustw, manipulacji kursem akcji czy nagłych przestojów technicznych w realizacji zleceń maklerskich.
• Lepsza przejrzystość emitentów: Spółki wprowadzające papiery wartościowe do obrotu alternatywnego podlegają ściśle określonym obowiązkom informacyjnym, co ułatwia ocenę ryzyka inwestycyjnego.

Terminy obowiązywania

Podstawowe przepisy rozporządzenia weszły w życie 29 września 2024 r., natomiast wymogi dotyczące odporności cyfrowej i handlu algorytmicznego zaczęły obowiązywać 17 stycznia 2025 r., wraz z kolejnymi modyfikacjami wdrażanymi we wrześniu 2025 r.