Nowe zasady bezpiecznego tworzenia i kontrolowania podziemnych składowisk odpadów

Czego dotyczy rozporządzenie?

Nowe przepisy określają szczegółowe wymagania dotyczące lokalizacji, funkcjonowania, zamykania oraz ciągłego nadzoru nad podziemnymi składowiskami odpadów (znajdującymi się np. w wyrobiskach dawnych lub czynnych kopalń). Akt prawny skupia się na zapewnieniu maksymalnego bezpieczeństwa dla ludzi i przyrody, zwłaszcza w odniesieniu do odpadów niebezpiecznych, substancji zawierających azbest oraz płynnej i związanej rtęci.

Gdzie nie wolno tworzyć podziemnych magazynów odpadów?

Aby chronić zdrowie obywateli i cenne zasoby naturalne, przepisy zakazują tworzenia podziemnych składowisk na wielu obszarach, w tym:

• w strefach ochronnych ujęć wody pitnej oraz wód leczniczych i uzdrowisk,
• na terenach zagrożonych powodziami, trzęsieniami ziemi, tąpaniami górniczymi czy osuwiskami,
• na obszarach chronionych przyrodniczo (np. parki narodowe, rezerwaty) oraz w lasach ochronnych,
• na obszarach rewitalizacji i miejscach o dużej wartości kulturowej lub rekreacyjnej.

Zasady bezpieczeństwa i postępowania z odpadami

Przedsiębiorcy prowadzący składowiska muszą spełnić szereg rygorystycznych wymogów technicznych:

• Naturalne i sztuczne bariery: Odpady muszą być izolowane od wód podziemnych i środowiska grubymi warstwami skał lub specjalnymi barierami inżynieryjnymi.
• Szczególny rygor dla rtęci: Odpady rtęciowe muszą być przechowywane w specjalnych, odpornych na wstrząsy i korozję pojemnikach ze stali, wypełnionych maksymalnie w 80%, oznakowanych i zabezpieczonych przed wyciekiem oraz pożarem.
• Odseparowanie niebezpiecznych substancji: Odpady niebezpieczne muszą być składowane w oddzielnych komorach i przewożone niezależnie od innych materiałów.

Obowiązkowy i regularny monitoring

Podziemne składowiska podlegają stałemu nadzorowi na każdym etapie – przed uruchomieniem, w trakcie pracy oraz po ich zamknięciu:

• Przedsiębiorca ma obowiązek badać m.in. stan wód podziemnych, ruchy górotworu oraz ewentualne wydzielanie gazów.
• Próbki do analizy muszą być pobierane nie rzadziej niż raz na 3 miesiące przez niezależne, certyfikowane laboratoria badawcze.

Co to oznacza w praktyce i od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu. Dla przeciętnego obywatela oznacza to większe gwarancje, że niebezpieczne odpady przemysłowe nie trafią pod tereny zamieszkałe, ujęcia wody pitnej czy obszary turystyczne, a zakłady zajmujące się ich unieszkodliwianiem pod ziemią będą ściśle kontrolowane.