Zasady planowania rozwoju Polski oraz wydawania funduszy unijnych i krajowych

Niniejszy dokument to jednolity tekst ustawy stanowiącej fundament podziału środków finansowych na inwestycje w Polsce. Określa zasady przygotowywania wieloletnich planów i strategii rozwojowych na szczeblu krajowym, regionalnym (wojewódzkim) i lokalnym (gminnym), a także mechanizmy wydatkowania środków z budżetu państwa, Unii Europejskiej oraz instrumentów odbudowy gospodarczej.

Co zmienia ustawa w praktyce?

• Zintegrowany system planowania: Wprowadza spójne tworzenie dokumentów strategicznych – od 30-letniej Koncepcji Rozwoju Kraju, przez średniookresowe strategie, po strategie gminne i ponadlokalne. Inwestycje publiczne muszą wynikać z rzetelnej diagnozy potrzeb lokalnych i regionalnych.
• Finansowanie wielkich programów i KPO: Precyzuje mechanizmy finansowania reform i inwestycji w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a także Społecznego Funduszu Klimatycznego i innych funduszy unijnych. Zaangażowane są w to m.in. Polski Fundusz Rozwoju (PFR) oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
• Gwarancje dla wnioskodawców (beneficjentów): Zapewnia równe i przejrzyste reguły ubiegania się o dofinansowanie. Zasady konkursów nie mogą być zmieniane na niekorzyść wnioskodawców w trakcie ich trwania. W przypadku odrzucenia wniosku przysługuje procedura odwoławcza (protest), a ostatecznie prawo zaskarżenia oceny do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
• Udział obywateli i konsultacje: Każda strategia rozwoju (krajowa, wojewódzka czy gminna) wymaga przeprowadzenia otwartych konsultacji społecznych trwających minimum 35 dni, a urzędy mają obowiązek opublikować raport z odniesieniem się do uwag mieszkańców.
• Fundusz Rozwoju Regionalnego: Zapewnia stałe źródło finansowania dla projektów miejskich i lokalnych m.in. w zakresie zielonej transformacji, walki z emisjami gazów cieplarnianych oraz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego.

Kogo dotyczy ustawa?

Ustawa dotyczy bezpośrednio jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw), instytucji rządowych, a także przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i instytucji naukowych ubiegających się o dotacje lub pożyczki rozwojowe. Pośrednio wpływa na wszystkich mieszkańców Polski, decydując o tym, gdzie powstaną nowe drogi, transport publiczny, tereny zielone czy nowoczesna infrastruktura.