Zakaz ekościemy i lepsza ochrona kupujących przed przedwczesnym psuciem się sprzętu

Ustawa wdraża do polskiego prawa unijną dyrektywę mającą na celu wsparcie konsumentów w ekologicznych wyborach oraz ochronę przed nieuczciwym marketingiem. Nowe regulacje wprowadzają rewolucyjne zmiany w sposobie reklamowania i opisywania produktów na sklepowych półkach oraz w internecie.

Koniec z „ekościemą” (greenwashingiem)

Przedsiębiorcy nie będą mogli używać ogólnych haseł typu „eko”, „zielony”, „przyjazny dla klimatu” czy „biodegradowalny”, jeśli nie przedstawią na to uznanych, niezależnych dowodów i certyfikatów. Zakazane staje się także:

• chwalenie się „neutralnością węglową” osiąganą jedynie poprzez wykupywanie kompensacji emisji dwutlenku węgla (np. sadzenie drzew w zamian za zanieczyszczanie środowiska),
• stosowanie własnych, wymyślonych znaczków ekologicznych, które nie wynikają z rzetelnego, certyfikowanego systemu weryfikacji,
• przedstawianie cech wymaganych przez unijne prawo jako wyjątkowej zalety produktu danej marki.

Walka z celowym postarzaniem urządzeń

Ustawa uderza w praktyki producentów mające na celu zmuszenie klientów do szybszej wymiany sprzętu. Od teraz nieuczciwą praktyką rynkową będzie:

• celowe wprowadzanie wad konstrukcyjnych ograniczających żywotność towaru,
• wypuszczanie aktualizacji oprogramowania, które pogarszają działanie sprzętu (bez poinformowania o tym konsumenta),
• zmuszanie do wymiany materiałów eksploatacyjnych (np. tonerów w drukarce) wcześniej, niż jest to faktycznie potrzebne z powodów technicznych,
• bezpodstawne blokowanie lub straszenie awarią przy korzystaniu z nieoryginalnych zamienników lub części zamiennych.

Nowe obowiązki informacyjne w sklepach

Klienci jeszcze przed zakupem sprzętu RTV, AGD czy elektroniki użytkowej otrzymają kluczowe informacje:

• O aktualizacjach: producenci będą musieli wskazać minimalny okres, przez jaki zapewniają bezpłatne aktualizacje oprogramowania,
• O naprawialności: sklepy podadzą ocenę możliwości naprawy danego sprzętu, dostępność oraz szacunkowy koszt części zamiennych i instrukcji serwisowych,
• O gwarancji trwałości: producenci oferujący darmową gwarancję dłuższą niż ustawowe 2 lata będą mogli oznaczać produkty ujednoliconą, unijną etykietą.

Kogo dotyczą zmiany i od kiedy obowiązują?

Przepisy dotyczą wszystkich konsumentów robiących zakupy w Polsce oraz przedsiębiorców – zarówno producentów sprzętu, jak i sklepów stacjonarnych oraz internetowych. Nowe regulacje wejdą w życie z dniem 27 września 2027 r.