Nowe zasady rozliczania prądu, działania magazynów energii i procedury na wypadek awarii systemów informatycznych

Co zmienia ustawa w praktyce?

Ustawa dostosowuje polskie prawo energetyczne do sprawnego działania rynku energii oraz cyfrowych systemów wymiany danych. Najważniejsze rozwiązania obejmują:

• Bezpieczeństwo rozliczeń i awarie CSIRE: W przypadku problemów technicznych lub przerw w działaniu Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE) przedsiębiorstwa mogą prowadzić rozliczenia w trybie awaryjnym. Dotyczy to także użytkowników liczników przedpłatowych. Po usunięciu usterki dane są uzupełniane, a ewentualne rachunki korygowane bez obciążania klienta karami.
• Gwarancja ciągłości dostaw (sprzedawca rezerwowy): W przypadku nagłego zaprzestania działalności przez dotychczasowego sprzedawcę energii lub wygaśnięcia umowy, umowa ze sprzedawcą rezerwowym zostaje zawarta z mocy prawa. Chroni to odbiorcę przed natychmiastowym odcięciem prądu. Ponadto proces zmiany sprzedawcy energii nie może trwać dłużej niż 21 dni.
• Większa kontrola nad siecią i magazynami energii: Właściciele większych magazynów energii (o mocy powyżej 50 kW, z wyłączeniem domowych mikroinstalacji prosumenckich) oraz profesjonalne jednostki wytwórcze muszą przekazywać operatorom sieci dane o swojej pracy w czasie rzeczywistym i stosować się do poleceń ruchowych. W przypadku rażących naruszeń operator może czasowo odłączyć instalację, aby chronić sieć przed przeciążeniem.
• Liczniki zdalnego odczytu na stacjach transformatorowych: Operatorzy sieci dystrybucyjnej mają obowiązek montowania nowoczesnych liczników zdalnego odczytu na stacjach transformujących średnie napięcie na niskie, co pozwoli na lepsze diagnozowanie problemów z jakością energii u odbiorców.
• Regulacje dotyczące ograniczeń poboru prądu i ciepła: Uściślono przepisy dotyczące tzw. stopni zasilania i ewentualnych ograniczeń w poborze energii oraz ciepła w sytuacjach kryzysowych, przewidując m.in. zasady wypłaty rekompensat dla podmiotów dostosowujących swoje zużycie.

Kogo dotyczy ustawa?

• Zwykłych obywateli i gospodarstw domowych: Gwarantuje im stabilność rozliczeń i zabezpiecza przed przerwami w dostawie prądu przy upadłości dostawcy.
• Właścicieli magazynów energii powyżej 50 kW i wytwórców prądu: Nakłada nowe obowiązki raportowe i techniczne (obowiązki te nie obejmują standardowych, przydomowych magazynów prosumenckich).
• Przedsiębiorstw energetycznych i operatorów sieci: Wyznacza ścisłe ramy czasowe na usuwanie awarii systemów IT oraz wdrażanie planów ciągłości działania.

Od kiedy obowiązuje?

Ustawa wchodzi w życie zasadniczo dzień po ogłoszeniu. Część przepisów dotyczących wymiany danych technicznych i instrukcji operatorów wchodzi w życie po 14 dniach od publikacji, obowiązek przekazywania wybranych danych zaczyna obowiązywać od 1 lutego 2027 r., a okresy dostosowawcze dla operatorów systemów dystrybucyjnych wyznaczono maksymalnie do 19 kwietnia 2028 r.