Nowy plan rozwoju dalekobieżnych i międzynarodowych połączeń kolejowych od 2030 roku

Rozporządzenie przyjmuje nowy plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego, który wyznacza kierunki funkcjonowania państwowych kolejowych przewozów pasażerskich (międzywojewódzkich i międzynarodowych dotowanych przez państwo) w latach 2031–2034 z perspektywą do 2035 roku. Zastępuje ono dotychczasowy plan z 2020 roku.

Co zmienia rozporządzenie w praktyce?

• Częstsze i regularne pociągi (rozkład cykliczny): Plan zakłada kursowanie pociągów w powtarzalnych odstępach czasu (tzw. takt) – między głównymi metropoliami pociągi dotowane mają jeździć co najmniej co 1 godzinę, na trasach średnio obciążonych co 2 godziny, a na liniach uzupełniających co 4 lub 8 godzin.
• Dostępność dla mniejszych miejscowości: Określono jasne zasady zatrzymań pociągów pospiesznych – obowiązkowe postoje przewidziano m.in. w miastach wojewódzkich, miastach powiatowych, ośrodkach powyżej 10 tys. mieszkańców oraz w kluczowych miejscowościach turystycznych.
• Integracja z nowymi inwestycjami: Siatka połączeń została dostosowana do budowy linii Kolei Dużych Prędkości (tzw. linia „Y”: Warszawa – Łódź – Wrocław/Poznań), nowego lotniska centralnego, tunelu średnicowego w Łodzi oraz nowej trasy Podłęże – Piekiełko (skracającej dojazd do Zakopanego i Nowego Sącza).
• Otwarcie rynku na konkurencję: W związku z wygaśnięciem wieloletniej umowy z PKP Intercity w grudniu 2030 r., przewozy na poszczególnych trasach będą zlecane operatorom wyłanianym w otwartych przetargach konkurencyjnych, co ma podnieść jakość usług i obniżyć koszty dla budżetu państwa.

Wyższy standard taboru i udogodnienia dla podróżnych

Wszystkie pociągi uruchamiane na zlecenie państwa po 2030 roku będą musiały spełniać rygorystyczne wymagania:

• Obowiązkowa klimatyzacja, ogrzewanie, toalety z obiegiem zamkniętym, gniazdka elektryczne przy fotelach oraz bezpłatny dostęp do Internetu (Wi-Fi).
• Pełne dostosowanie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (specjalne miejsca, windy/rampy, przystosowane toalety) oraz rodzin z dziećmi.
• Wyznaczone miejsca na przewóz rowerów, a w pociągach bezprzedziałowych – wydzielone strefy ciszy.
• Dostęp do gastronomii (co najmniej automaty z napojami i przekąskami, a w wybranych relacjach wagony restauracyjne).
• Prędkość pociągów na poziomie co najmniej 160 km/h na liniach zelektryfikowanych (z wykorzystaniem prędkości 200 km/h i wyższych tam, gdzie pozwala infrastruktura).

Polityka cenowa i bilety

Plan stawia na dostępność cenową kolei – cena biletu normalnego w klasie 2 kupowanego w dniu wyjazdu ma być konkurencyjna względem kosztów podróży samochodem osobowym. Ponadto plan kładzie nacisk na rozwój zintegrowanego Wspólnego Biletu, darmową rezerwację miejsc do biletów jednorazowych, atrakcyjne oferty dla grup i rodzin oraz zachowanie wszystkich ulg ustawowych.

Od kiedy przepisy wchodzą w życie?

Rozporządzenie wchodzi w życie 15 grudnia 2030 r. (wraz z wejściem w życie rozkładu jazdy na sezon 2030/2031), jednak stanowi już teraz wiążącą podstawę do ogłaszania przetargów na obsługę linii kolejowych, planowania zakupów taboru przez przewoźników oraz koordynacji rozkładów jazdy z samorządami województw.