Jednolity tekst ustawy o egzekucji administracyjnej, czyli jak państwo ściąga podatki i inne należności

Obwieszczenie zawiera ujednolicony tekst ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to kluczowy dokument określający, w jaki sposób instytucje publiczne (np. urzędy skarbowe, ZUS, gminy) egzekwują zaległe podatki, opłaty, składki, mandaty i grzywny oraz jak przymuszają obywateli i firmy do wypełniania nakazów urzędowych.

Co ustawa oznacza w praktyce dla obywatela?

Ustawa wyznacza granice działań urzędników i chroni dłużnika przed całkowitym pozbawieniem środków do życia. Do najważniejszych zasad należą:

• Czego poborca lub komornik skarbowy nie może zająć: Przepisy gwarantują ochronę podstawowych przedmiotów codziennego użytku (ubrania, pościel), zapasów jedzenia i opału na 30 dni, a także minimalnej kwoty gotówki. Całkowicie wyłączone spod egzekucji są m.in. świadczenia alimentacyjne, świadczenia rodzinne, programy wsparcia takie jak 800+, świadczenia z pomocy społecznej czy laptopy przyznane nauczycielom.
• Środki przymusu: W przypadku dłużników urząd może zająć pensję (z zachowaniem kwoty wolnej określonej w Kodeksie pracy), środki na rachunkach bankowych, emeryturę, rentę, a także ruchomości (np. samochód) lub nieruchomości (np. mieszkanie, działkę).
• Sprzedaż majątku i e-Licytacje: Wprowadzone i uporządkowane procedury umożliwiają sprzedaż zajętych ruchomości i nieruchomości za pośrednictwem dedykowanego portalu internetowego (Portal eLicytacje KAS), co ułatwia udział w licytacjach publicznych każdemu obywatelowi przez Internet.
• Rejestr Należności Publicznoprawnych: Dłużnicy z zaległościami przekraczającymi 5000 zł mogą trafić do publicznego rejestru, do którego wgląd mają np. banki czy biura informacji gospodarczej, co może utrudnić uzyskanie kredytu czy pożyczki.

Obowiązki i prawa dłużnika

Przed wszczęciem egzekucji wierzyciel ma co do zasady obowiązek przesłać dłużnikowi pisemne upomnienie (co wiąże się z opłatą za upomnienie) i wyznaczyć 7 dni na dobrowolną zapłatę. Jeśli dojdzie do egzekucji, obywatel ma prawo wnosić zarzuty, składać skargi na przewlekłość postępowania lub na konkretne czynności egzekutora, a także wnioskować o rozłożenie na raty lub umorzenie kosztów egzekucyjnych ze względu na trudną sytuację życiową.