Podatek od nadzwyczajnych zysków producentów i importerów paliw

Co zmienia ustawa w praktyce?

Ustawa ustanawia tymczasowy podatek od tzw. zysków nadzwyczajnych (ang. windfall tax) osiąganych ze sprzedaży paliw ciekłych, takich jak benzyny czy olej napędowy (z wyłączeniem olejów opałowych).

Podstawą opodatkowania jest nadwyżka rzeczywistych przychodów ze sprzedaży paliw nad przychodami, jakie firma osiągnęłaby przy zastosowaniu marży referencyjnej (obliczanej w oparciu o marżę z 2025 roku powiększoną o 20%). Nadwyżka ta została objęta stawką podatku w wysokości 60%. W przypadku importerów paliw wprowadzono limit – podatek nie może przekroczyć 50% ich rocznego dochodu.

Dodatkowo ustawa umożliwia Ministrowi Finansów wydanie rozporządzenia obniżającego stawki akcyzy na paliwa, co ma zminimalizować negatywne skutki wahań na rynku spowodowanych konfliktem na Bliskim Wschodzie.

Kogo dotyczy ustawa?

Nowe przepisy nie dotyczą bezpośrednio kierowców ani małych stacji benzynowych. Podatnikami są wyłącznie duże podmioty z sektora paliwowego działające w Polsce:

• producenci paliw ciekłych (rafinerie przerabiające ropę naftową),
• importerzy i firmy prowadzące obrót paliwami ciekłymi z zagranicą na podstawie koncesji.

Nowe obowiązki dla firm

Przedsiębiorstwa objęte podatkiem muszą:

• wpłacać miesięczne zaliczki na podatek do 25. dnia każdego miesiąca (pierwsza wpłata obejmuje okres od 1 marca do 31 października 2026 r.),
• złożyć elektroniczne zeznanie roczne i dokonać ostatecznego rozliczenia podatku do 31 grudnia 2027 r.,
• uwzględnić fakt, że zapłacony podatek od zysków nadzwyczajnych nie stanowi kosztu uzyskania przychodów w PIT ani CIT.

Od kiedy obowiązują przepisy?

Ustawa wchodzi w życie 1 listopada 2026 r. z mocą rozliczeniową obejmującą okres od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. Przepis uprawniający ministra finansów do natychmiastowego obniżenia stawek akcyzy wszedł w życie dzień po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw (2 października 2026 r.).

Praktyczne znaczenie dla obywateli

Dla przeciętnego kierowcy ustawa ma stanowić mechanizm ochronny. Opodatkowanie nadmiernych marż zniechęca koncerny naftowe do sztucznego windowania cen paliw w hurcie. Ewentualne obniżenie stawek akcyzy przez rząd może przełożyć się na stabilizację lub spadek cen benzyny i oleju napędowego na stacjach, co z kolei chroni portfele konsumentów i ogranicza presję inflacyjną w gospodarce.