Zasady bezpiecznego korzystania z instrumentów pochodnych przez specjalistyczne fundusze inwestycyjne

Co zmienia rozporządzenie?

Rozporządzenie precyzuje warunki i ograniczenia dotyczące inwestowania w instrumenty pochodne (w tym instrumenty niestandaryzowane, zawierane poza rynkiem regulowanym) przez specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte (SFIO). Jego celem jest zminimalizowanie ryzyka inwestycyjnego i zapewnienie stabilności finansowej funduszy zarządzających pieniędzmi klientów.

Najważniejsze zasady i zabezpieczenia:

• Konieczność zabezpieczenia środków: Fundusz wchodzący w transakcje pochodne musi utrzymywać odpowiednie aktywa (gotówkę, obligacje skarbowe lub inne płynne papiery wartościowe) pozwalające w każdej chwili wywiązać się ze zobowiązań wynikających z zawartych umów.
• Ograniczenie ryzyka niewypłacalności kontrahenta: Przepisy narzucają sztywne limity zaangażowania w transakcje z pojedynczą instytucją (zazwyczaj maksymalnie 5% lub 10% wartości aktywów funduszu, a w wybranych przypadkach do 20%), co ogranicza straty w przypadku problemów finansowych partnera transakcji.
• Wiarygodni partnerzy i codzienna wycena: Fundusze mogą zawierać umowy wyłącznie z podmiotami podlegającymi nadzorowi finansowemu (np. w Polsce, UE lub krajach OECD). Instrumenty pochodne muszą być codziennie rzetelnie wyceniane i możliwe do szybkiego zamknięcia lub sprzedaży.
• Katalog dozwolonych indeksów: Rozporządzenie zawiera listę sprawdzonych indeksów rynkowych (m.in. polskie WIG20 i mWIG40, a także globalne wskaźniki takie jak S&P 500 czy DAX), na których fundusze mogą opierać swoje strategie.

Kogo dotyczą te przepisy?

Rozporządzenie skierowane jest przede wszystkim do towarzystw funduszy inwestycyjnych (TFI), zarządzających funduszami SFIO oraz instytucji finansowych oferujących instrumenty pochodne. Pośrednio dotyczy ono wszystkich osób i firm, które powierzają swoje oszczędności funduszom inwestycyjnym.

Znaczenie dla przeciętnego obywatela

Przeciętny uczestnik funduszy inwestycyjnych nie musi znać skomplikowanych mechanizmów wyceny instrumentów pochodnych, jednak nowe regulacje bezpośrednio chronią jego oszczędności. Wprowadzone limity i mechanizmy kontroli zapobiegają podejmowaniu przez zarządzających nadmiernego ryzyka, które w przypadku załamania rynkowego mogłoby doprowadzić do nagłej utraty zainwestowanego kapitału.

Od kiedy przepisy wchodzą w życie?

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 29 września 2026 r.