Nowe zasady sprawdzania banków przez Komisję Nadzoru Finansowego – ocena ryzyka ekologicznego i kryptowalut

Co zmienia nowe rozporządzenie?

Rozporządzenie modyfikuje sposób, w jaki Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) ocenia kondycję i bezpieczeństwo banków w Polsce. Wprowadza ono unijne wymogi dotyczące nadzoru ostrożnościowego, kładąc szczególny nacisk na nowe rodzaje ryzyka.

Kluczowe nowości obejmują:

• Ocenę ryzyka ESG (środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego): KNF sprawdzi, czy banki uwzględniają zmiany klimatyczne w swojej działalności, jak wspierają zieloną transformację gospodarki oraz jakie cele stawiają sobie w dążeniu do neutralności klimatycznej. Przy tego typu analizach nadzór finansowy będzie mógł współpracować z ministerstwami odpowiedzialnymi za klimat i środowisko.
• Kryptoaktywa: Wprowadzono kontrolę tego, jak banki zarządzają ryzykiem związanym z inwestowaniem w kryptowaluty oraz świadczeniem usług z nimi powiązanych.
• Politykę kredytową i zrównoważone produkty: Nadzorcy będą weryfikować, na jakich zasadach banki udzielają kredytów i czy ich oferta produktów finansowych wspiera zrównoważony rozwój.
• Zróżnicowane podejście: Zasady kontroli będą dostosowane do wielkości banku – mniejsze instytucje i banki spółdzielcze będą traktowane z uwzględnieniem skali ich działalności.

Kogo dotyczą te przepisy?

Nowe regulacje bezpośrednio wpływają na banki komercyjne, zrzeszenia banków spółdzielczych oraz oddziały banków zagranicznych (w tym z państw spoza Unii Europejskiej).

Co to oznacza dla przeciętnego obywatela i przedsiębiorcy?

Choć przepisy nakładają obowiązki na instytucje finansowe, w praktyce wpłyną one na klientów banków:

• Łatwiejszy dostęp do „zielonych” kredytów: Banki będą bardziej zmotywowane do oferowania korzystniejszych warunków finansowania inwestycji proekologicznych (np. termomodernizacja, fotowoltaika, samochody elektryczne).
• Trudniejsze finansowanie dla branż uciążliwych dla środowiska: Przedsiębiorstwa o wysokim śladzie węglowym mogą napotkać ostrzejsze kryteria przy ubieganiu się o kredyty.
• Większe bezpieczeństwo depozytów: Kontrola zaangażowania banków w niestabilne rynki kryptowalut ma chronić środki powierzone bankom przez klientów.

Od kiedy obowiązują zmiany?

Rozporządzenie wchodzi w życie 29 września 2026 r. Wyjątkiem są przepisy dotyczące oddziałów banków z państw trzecich, które zaczną obowiązywać 11 stycznia 2027 r.