Jednolity tekst Kodeksu wyborczego, czyli aktualne zasady organizacji wszystkich wyborów w Polsce

Obwieszczenie publikuje jednolity tekst Kodeksu wyborczego, uwzględniający najnowsze zmiany prawne. Jest to najważniejszy akt prawny określający, w jaki sposób obywatele wybierają swoich przedstawicieli w państwie i samorządzie.

Jakie wybory obejmuje Kodeks?

Przepisy ustawy regulują przygotowanie i przebieg:

• wyborów do Sejmu i Senatu,
• wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
• wyborów do Parlamentu Europejskiego,
• wyborów samorządowych (do rad gmin, powiatów, sejmików województw oraz wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast).

Kluczowe rozwiązania i prawa wyborców

• Prawa wyborcze: Czynne prawo wyborcze przysługuje obywatelom polskim, którzy najpóźniej w dniu głosowania ukończą 18 lat (oraz w określonych wyborach obywatelom UE stale zamieszkałym w Polsce). Kodeks definiuje także wiek uprawniający do kandydowania (od 21 lat do Sejmu i PE, 25 lat na wójta/burmistrza, 30 lat do Senatu i 35 lat na Prezydenta RP).
• Centralny Rejestr Wyborców (CRW): Umożliwia stałe zarządzanie danymi wyborców w całej Polsce, ułatwia zmianę miejsca głosowania czy pobranie zaświadczenia o prawie do głosowania przez internet (np. za pomocą profilu zaufanego).
• Udogodnienia dla osób ze szczególnymi potrzebami: Wyborcy o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz osoby, które ukończyły 60 lat, mogą głosować korespondencyjnie lub przez pełnomocnika. W gminach wiejskich i miejsko-wiejskich bez sprawnej komunikacji publicznej przewidziano również prawo do bezpłatnego transportu do i z lokalu wyborczego.
• Portal poparcia: Ustawa wprowadza nowoczesne rozwiązanie umożliwiające udzielanie poparcia listom kandydatów i kandydatom drogą elektroniczną (z wykorzystaniem podpisu zaufanego lub osobistego).

Przebieg głosowania i zasady kampanii

Kodeks szczegółowo reguluje zasady tajności głosowania, zadania komisji wyborczych (w tym obecność mężów zaufania i obserwatorów społecznych), a także transparentność finansowania komitetów wyborczych. Określa również reguły ciszy wyborczej oraz kary m.in. za nielegalne wynoszenie kart do głosowania, kupowanie podpisów poparcia czy publikację sondaży w trakcie ciszy wyborczej.