Nowe zasady zarządzania ryzykiem klimatycznym, kryptoaktywami i kontrolą wewnętrzną w bankach

Rozporządzenie dostosowuje polskie przepisy bankowe do wymogów unijnych, kładąc szczególny nacisk na kwestie zrównoważonego rozwoju (ESG), bezpieczeństwa cyfrowych aktywów oraz stabilności wewnętrznej sektora bankowego.

Najważniejsze zmiany wprowadzone przez rozporządzenie:

• Zarządzanie ryzykiem ESG i klimatycznym: Banki muszą tworzyć długoterminowe strategie (na co najmniej 10 lat) uwzględniające wpływ zmian klimatycznych i społecznych na ich stabilność finansową. Zobowiązane są badać swoją odporność na kryzysy środowiskowe w oparciu o oficjalne scenariusze naukowe.
• Kontrola inwestycji w kryptoaktywa: Wprowadzono szczegółowe procedury badania ryzyka związanego z kryptowalutami i dostawcami takich usług oraz obowiązek raportowania tych kwestii do Komisji Nadzoru Finansowego.
• Powiązanie wynagrodzeń z celami klimatycznymi: Premie i zmienne składniki wynagrodzeń bankowców (szczególnie kadry zarządzającej) muszą uwzględniać ryzyka ESG i zniechęcać do podejmowania krótkoterminowych, niebezpiecznych działań.
• Wzmocnienie niezależności audytu i kontroli: Komórki audytu, zgodności z prawem (compliance) oraz zarządzania ryzykiem nie mogą być łączone z innymi działami. Pracownicy tych komórek zyskali ochronę przed nieuzasadnionym zwolnieniem, a ich szefowie mają zagwarantowany bezpośredni kontakt z zarządem i radą nadzorczą.
• Ułatwienia dla banków spółdzielczych: W przypadku mniejszych banków spółdzielczych dopuszczono tworzenie wspólnych grupowych planów ESG oraz elastyczniejsze łączenie funkcji kontrolnych przy spełnieniu określonych warunków.

Co to oznacza dla przeciętnego obywatela?

Dla klientów banków oznacza to większe bezpieczeństwo powierzonych depozytów i stabilniejszy system finansowy. W praktyce banki będą dokładniej analizować wpływ udzielanych kredytów na środowisko, co może przełożyć się na lepsze oferty finansowania projektów ekologicznych (np. termomodernizacji, OZE) oraz bardziej rygorystyczne warunki dla przedsięwzięć o negatywnym wpływie na klimat.

Od kiedy obowiązują zmiany?

Rozporządzenie wchodzi w życie 29 września 2026 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących oddziałów banków z państw trzecich, które zaczną obowiązywać 11 stycznia 2027 r. Zmiany dotyczące zasad przyznawania zmiennych składników wynagrodzeń nie obejmują wypłat należnych za 2026 rok.