Wykorzystanie oczyszczonych ścieków do chłodzenia elektrowni i elektrociepłowni

Co zmienia nowelizacja Prawa wodnego?

Ustawa wprowadza definicję „wody odzyskanej ze ścieków komunalnych” i legalizuje jej użycie w celach przemysłowych – konkretnie w obiegach chłodzących elektrowni oraz elektrociepłowni. Dotychczas zakłady energetyczne były w dużym stopniu uzależnione od poboru wód powierzchniowych (z rzek czy zbiorników wodnych). Nowe prawo umożliwia zasilanie systemów chłodniczych odpowiednio oczyszczonymi ściekami komunalnymi, a także mieszanie ich ze standardowo pobieraną wodą.

Zasady, pozwolenia i opłaty

Aby elektrownia mogła korzystać z odzyskanej wody, musi spełnić określone warunki:

• Zgoda oczyszczalni: Do wniosku o pozwolenie wodnoprawne należy dołączyć oficjalną zgodę przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, które zarządza daną oczyszczalnią ścieków.
• Pozwolenie wodnoprawne i operat: W dokumentacji określa się maksymalną ilość pobieranej wody na sekundę.
• Preferencyjne zasady opłat: Korzystanie z wód odzyskanych jest objęte wyłącznie opłatą stałą (stawka początkowa to 50 zł na dobę za 1 m³/s maksymalnego poboru, corocznie waloryzowana o wskaźnik inflacji). Nie ponosi się w tym zakresie opłaty zmiennej, co ma zachęcać zakłady do wdrażania rozwiązań obiegu zamkniętego.

Przesunięcie obowiązków technicznych

Ustawa przesuwa również do końca 2029 roku (lub 1 stycznia 2030 roku) wejście w życie niektórych przepisów przejściowych dotyczących szczegółowych zasad pomiaru i rozliczania poboru wód i zrzutu ścieków dla podmiotów korzystających z usług wodnych.

Co to oznacza dla przeciętnego obywatela?

• Lepsza ochrona rzek i wód gruntowych: Wycofanie znacznej części zapotrzebowania elektrowni na naturalną wodę odciąży polskie rzeki, co jest kluczowe w czasie nawracających fal upałów i susz hydrologicznych.
• Większe bezpieczeństwo energetyczne: W gorących miesiącach elektrownie konwencjonalne często musiały ograniczać produkcję prądu ze względu na zbyt niski stan wód w rzekach lub ich zbyt wysoką temperaturę. Wykorzystanie stabilnego strumienia wód z oczyszczalni ścieków ogranicza ryzyko przestojów w dostawach prądu i ciepła.
• Rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym: Oczyszczone ścieki przestają być traktowane jedynie jako odpad zrzucany do środowiska, a stają się cennym surowcem technicznym.

Od kiedy obowiązują zmiany?

Główna część ustawy wchodzi w życie 1 stycznia 2027 roku. Z kolei przepisy przedłużające terminy przejściowe wchodzą w życie z dniem 31 grudnia 2026 roku.