Zasady korzystania przez polskie służby z europejskich baz danych Schengen i wizowych

Co reguluje ustawa?

Ustawa określa zasady udziału Polski w dwóch kluczowych europejskich bazach danych: Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (VIS). Łącznikiem polskich organów z tymi systemami jest Krajowy System Informatyczny (KSI), za którego sprawne i bezpieczne funkcjonowanie odpowiada Komendant Główny Policji.

Jakie dane trafiają do systemów?

W bazach danych gromadzone są informacje niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony granic:

• Osoby poszukiwane i zaginione: dane osób ściganych Europejskim Nakazem Aresztowania, świadków, osób zaginionych wymagających ochrony oraz dzieci zagrożonych porwaniem rodzicielskim lub wywozem za granicę.
• Cudzoziemcy: informacje o osobach, którym odmówiono wjazdu do strefy Schengen lub wydano nakaz powrotu do kraju pochodzenia, a także dane dotyczące wydanych i unieważnionych wiz.
• Skradzione przedmioty i dokumenty: numery i opisy skradzionych samochodów, motocykli, przyczep, broni palnej, a także unieważnionych lub skradzionych dowodów osobistych, paszportów, praw jazdy i dowodów rejestracyjnych.
• Dane biometryczne: odciski palców i wizerunki twarzy służące do dokładnej identyfikacji osób.

Co to oznacza dla obywatela w praktyce?

• Ochrona przed kradzieżą tożsamości: W przypadku zgłoszenia utraty lub kradzieży dokumentu tożsamości, jego dane są natychmiast zastrzegane w bazie Schengen. Uniemożliwia to przestępcom posłużenie się nim na granicach czy w urzędach innych państw.
• Weryfikacja przy rejestracji pojazdów: Urzędnicy wydziałów komunikacji oraz organy rejestrujące jachty czy samoloty przed zarejestrowaniem pojazdu sprawdzają w bazie, czy nie został on skradziony w innym kraju europejskim.
• Szybsze odnajdywanie osób zaginionych: Dzięki natychmiastowej wymianie danych służby w całej Europie mogą skuteczniej chronić dzieci i odnajdywać osoby zaginione.

Kto ma dostęp do danych i jak są chronione?

Bezpośredni lub pośredni dostęp do danych mają m.in. Policja, Straż Graniczna, sądy, prokuratura, służby specjalne, urzędy skarbowe oraz wojewodowie i konsulowie.

Nadzór nad praworządnością przetwarzania danych osobowych w systemie sprawuje Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO). Dostęp do systemu jest ściśle kontrolowany i wymaga odbycia odpowiednich szkoleń oraz posiadania imiennego upoważnienia.