Zasady przyznawania i wypłacania dopłat rolno-środowiskowo-klimatycznych na lata 2023–2027

Zasady dopłat rolno-środowiskowo-klimatycznych na lata 2023–2027

Ogłoszony tekst ujednolicony rozporządzenia szczegółowo reguluje zasady wsparcia finansowego przyznawanego rolnikom i zarządcom gruntów, którzy podejmują dobrowolne zobowiązania na rzecz ochrony środowiska, klimatu i bioróżnorodności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Kogo dotyczą przepisy?

Przepisy skierowane są do rolników oraz podmiotów zarządzających gruntami rolnymi, którzy realizują zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne (trwające zazwyczaj 5 lat lub 1 rok).

Główne obszary wsparcia (tzw. interwencje):

1. Ochrona cennych siedlisk i gatunków – dopłaty do ochrony cennych przyrodniczo łąk, muraw i torfowisk oraz siedlisk ptaków (m.in. derkacza, czajki, kszyka, wodniczki i dubelta) zarówno na obszarach Natura 2000, jak i poza nimi.
2. Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk – wsparcie ograniczonej, tradycyjnej gospodarki łąkowej.
3. Ochrona tradycyjnych sadów – dopłaty do utrzymania sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych (minimum 12 drzew, określona wysokość pnia i wiek).
4. Zachowanie zasobów genetycznych roślin i zwierząt – wsparcie uprawy rzadkich odmian roślin, produkcji tradycyjnego materiału siewnego oraz hodowli rodzimych ras bydła, koni, owiec, świń i kóz.
5. Bioróżnorodność na gruntach ornych – zakładanie i utrzymanie wieloletnich pasów kwietnych oraz ogródków bioróżnorodności.
6. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych.

Kluczowe obowiązki rolnika:

• Plan działalności rolnośrodowiskowej: posiadanie planu przygotowanego przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego lub eksperta przyrodniczego.
• Rejestr zabiegów: obowiązek prowadzenia skrupulatnej ewidencji prac agrotechnicznych, nawożenia i wypasu zwierząt.
• Przestrzeganie terminów i zakazów: stosowanie określonych terminów koszenia, zachowywanie nieskoszonych pasów (5–20% powierzchni), przestrzeganie dopuszczalnych dawek nawożenia oraz norm obsady zwierząt na hektar.

Przykładowe stawki wsparcia:

• Ochrona siedlisk przyrodniczych: od 912 zł do 1612 zł/ha.
• Tradycyjne sady: 2117 zł/ha.
• Wieloletnie pasy kwietne: 3501 zł/ha.
• Hodowla rodzimych ras zwierząt: np. 2738 zł za sztukę bydła mlecznego, od 2185 zł do 5925 zł za sztukę konia (w zależności od rasy i płci).

Przekazanie gospodarstwa i następstwo prawne

W przypadku śmierci rolnika lub przekazania ziemi (np. sprzedaż, dzierżawa) w trakcie realizacji zobowiązania, nowy posiadacz lub spadkobierca może przejąć to zobowiązanie, złożyć odpowiednie oświadczenia i kontynuować pobieranie płatności bez utraty dotychczasowych środków.