Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) oraz Agencji Wywiadu (AW) - tekst jednolity

Co to za dokument?

Jest to obwieszczenie ogłaszające jednolity tekst ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) oraz Agencji Wywiadu (AW). Oznacza to, że w jednym dokumencie zebrano pierwotną ustawę z 2002 roku oraz wszystkie jej późniejsze zmiany (wprowadzone m.in. w latach 2025-2026). Dzięki temu przepisy określające zasady działania i uprawnienia polskich służb specjalnych są jasne i uporządkowane w jednym miejscu.

Czym zajmują się ABW i AW?

Służby te mają wyraźnie podzielone zadania:

• ABW (bezpieczeństwo wewnętrzne) chroni porządek konstytucyjny Polski. Do jej zadań należy walka z terroryzmem, szpiegostwem, korupcją osób publicznych, nielegalnym handlem bronią oraz cyberzagrożeniami uderzającymi w administrację państwową.
• AW (wywiad zewnętrzny) działa poza granicami kraju. Uzyskuje i analizuje informacje kluczowe dla bezpieczeństwa i gospodarki Polski, chroni polskie placówki dyplomatyczne oraz przeciwdziała międzynarodowemu terroryzmowi.

Jak ustawa wpływa na życie zwykłego obywatela?

Większość przepisów dotyczy bezpośrednio funkcjonariuszy tych służb, jednak ustawa określa też sytuacje, w których działania ABW i AW mogą dotknąć zwykłych ludzi lub przedsiębiorców:

1. Kontrola operacyjna i podsłuchy: Ustawa precyzuje, kiedy i na jakich zasadach ABW może stosować podsłuchy, kontrolować korespondencję (tradycyjną i elektroniczną) oraz sprawdzać zawartość przesyłek. Na takie działania zawsze wymagana jest zgoda sądu.
2. Dostęp do danych telekomunikacyjnych i internetowych: Służby mają prawo bez wiedzy obywatela uzyskiwać tzw. metadane (np. bilingi, wykazy połączeń, dane o lokalizacji telefonu czy historii przeglądania stron internetowych).
3. Blokowanie stron internetowych: W przypadku zagrożenia terrorystycznego lub szpiegowskiego, Szef ABW (za zgodą sądu lub w pilnych przypadkach natychmiastowo) może nakazać zablokowanie określonych treści lub usług w internecie.
4. Obowiązki firm i operatorów: Firmy telekomunikacyjne, pocztowe oraz dostawcy usług internetowych mają obowiązek na własny koszt zapewnić warunki techniczne umożliwiające służbom prowadzenie kontroli.
5. Kontrole osobiste: Funkcjonariusze ABW mają prawo do legitymowania, zatrzymywania oraz przeszukiwania osób i bagaży (np. na dworcach czy lotniskach), jeśli istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Sprawy pracownicze i zakwaterowanie funkcjonariuszy

Ustawa szczegółowo reguluje warunki pracy w służbach specjalnych:

• Określa wymagania dla kandydatów (m.in. wyłącznie polskie obywatelstwo, nieposzlakowana opinia).
• Reguluje zasady przyznawania lokali mieszkalnych, kwater tymczasowych oraz wypłaty świadczeń mieszkaniowych dla funkcjonariuszy.
• Wprowadza zasady dotyczące ubezpieczeń społecznych, urlopów, odpraw oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej.