Nowe zasady działania spółdzielni uczniowskich w szkołach

Co zmienia nowa ustawa w praktyce?

Ustawa oficjalnie uregulowała funkcjonowanie spółdzielni uczniowskich w szkołach. Do tej pory ich status był niejasny, a teraz zyskały one konkretne ramy prawne. Spółdzielnie te mają uczyć młodzież przedsiębiorczości, współpracy i odpowiedzialności poprzez praktykę – np. prowadzenie szkolnego sklepiku, organizowanie wydarzeń kulturalnych czy świadczenie prostych usług.

Najważniejsze zasady działania spółdzielni uczniowskich:

• Dla kogo: Spółdzielnię może założyć grupa co najmniej 5 uczniów, którzy ukończyli 13. rok życia. W przypadku osób niepełnoletnich wymagana jest pisemna zgoda rodziców.
• Uproszczone formalności: Spółdzielnia uczniowska nie jest firmą w myśl prawa. Nie trzeba jej rejestrować w KRS ani prowadzić skomplikowanej księgowości. Obowiązuje jedynie uproszczona ewidencja finansowa.
• Finanse: Wpisowe do spółdzielni nie może być wyższe niż 10 zł i nie podlega zwrotowi. Uczniowie za swoją pracę nie otrzymują wynagrodzenia, a ewentualne zyski (nadwyżka finansowa) nie są dzielone między członków, lecz muszą być przeznaczone na cele statutowe spółdzielni (np. rozwój jej działalności).
• Nadzór dorosłych: Nad bezpieczeństwem i finansami czuwa nauczyciel-opiekun (wyznaczony przez dyrektora za zgodą nauczyciela) oraz sam dyrektor szkoły, który musi zatwierdzić powstanie spółdzielni.

Struktura i likwidacja

Spółdzielnia działa na podstawie statutu i posiada swoje własne organy: walne zgromadzenie, komisję rewizyjną oraz zarząd. W przypadku likwidacji spółdzielni, jej majątek przechodzi na rzecz szkoły lub organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz młodzieży.

Od kiedy obowiązują zmiany?

Ustawa wchodzi w życie 1 września 2026 roku. Istniejące już spółdzielnie uczniowskie mają czas na dostosowanie swoich statutów do nowych przepisów do 1 września 2027 roku.