Legitymacje służbowe kontrolerów Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego – wzór i zasady wydawania

Czym jest ta regulacja i kogo dotyczy?

Obwieszczenie publikuje jednolity tekst rozporządzenia w sprawie legitymacji służbowych wydawanych przez Polską Agencję Nadzoru Audytowego (PANA). PANA to instytucja odpowiedzialna za nadzór nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi w Polsce.

Przepisy dotyczą bezpośrednio:

• kontrolerów i ekspertów zatrudnionych lub współpracujących z PANA,
• podmiotów podlegających kontroli (np. firm audytorskich, biur rachunkowych), które teraz mogą łatwiej zweryfikować tożsamość i uprawnienia osoby przeprowadzającej kontrolę.

Co zmienia się w praktyce?

Ustawa precyzuje procedury administracyjne związane z obiegiem legitymacji oraz określa jej dokładny, jednolity wygląd:

• Nowy standard dokumentu: Legitymacja ma formę plastikowej karty identyfikacyjnej o wymiarach standardowej karty płatniczej (85,5 mm x 54 mm) z białym tłem, czerwonymi i szarymi akcentami oraz logo PANA.
• Potwierdzenie odbioru: Odbiór legitymacji przez kontrolera musi zostać oficjalnie potwierdzony. Można to zrobić tradycyjnym podpisem ręcznym, ale dopuszczalne są też nowoczesne formy cyfrowe: podpis zaufany, podpis osobisty (z e-dowodu) lub kwalifikowany podpis elektroniczny.
• Ścisłe procedury zwrotu: W przypadku utraty uprawnień do kontroli, legitymację należy zwrócić osobiście w ciągu 7 dni. Jeśli kontroler nie może zrobić tego sam (np. z przyczyn zdrowotnych), obowiązek ten przechodzi na członka rodziny, pełnomocnika lub bezpośredniego przełożonego.

Znaczenie dla zwykłego obywatela i przedsiębiorców

Dla przeciętnego obywatela przepisy te nie wprowadzają nowych obowiązków. Mają one jednak duże znaczenie dla przedsiębiorców i firm audytorskich. Dzięki jasno określonemu wzorowi legitymacji, kontrolowane podmioty mogą łatwo upewnić się, że osoba żądająca dostępu do dokumentów finansowych jest rzeczywiście uprawnionym urzędnikiem państwowym. Legitymacja ta jest ważna wyłącznie razem z pisemnym upoważnieniem do przeprowadzenia konkretnej kontroli.

Od kiedy obowiązują przepisy?

Obwieszczenie z czerwca 2026 roku zbiera w jeden spójny tekst dotychczasowe przepisy z lat 2022-2025. Poprzednie legitymacje wydane na starych wzorach straciły swoją ważność po okresie przejściowym wynoszącym maksymalnie 30 dni od wejścia w życie zmian z 2025 roku.