Nowe zasady przekazywania osób ściganych Europejskim Nakazem Aresztowania

Czego dotyczy ustawa?

Ustawa zmienia przepisy dotyczące Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA), czyli unijnego systemu szybkiego przekazywania osób podejrzanych lub skazanych pomiędzy państwami członkowskimi. Zmiany mają na celu usprawnienie współpracy sądowej w Unii Europejskiej oraz dostosowanie polskich przepisów do unijnych wymogów dotyczących cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości.

Kogo dotyczą nowe przepisy?

Ustawa dotyczy przede wszystkim:

• osób ściganych na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania,
• obywateli polskich, osób posiadających w Polsce azyl oraz osób stale tu mieszkających, które są podejrzane o popełnienie przestępstwa za granicą,
• sądów i organów ścigania współpracujących z innymi krajami Unii Europejskiej.

Główne zmiany w praktyce

• Szybsze przesłuchania i czasowe przekazanie: Polski sąd może teraz zgodzić się na przesłuchanie osoby ściganej lub jej czasowe przekazanie do innego państwa UE jeszcze przed ostatecznym rozpatrzeniem nakazu aresztowania. Ustalono także jasne zasady takiego czasowego przekazania, tak aby osoba ta mogła bez przeszkód wrócić do Polski na kluczowe etapy krajowej procedury.
• Ochrona obywateli polskich i rezydentów: Jeśli ENA dotyczy obywatela Polski lub osoby, która stale w Polsce mieszka bądź ma tu azyl, jej przekazanie za granicę do przeprowadzenia procesu jest możliwe pod warunkiem, że po wyroku zostanie ona odesłana do Polski, aby tutaj odbyć karę więzienia (wymagana jest na to zgoda samej osoby ściganej).
• Skomplikowane przypadki ekstradycji: Wprowadzono procedurę na wypadek, gdyby osoba przekazana Polsce przez państwo spoza UE była jednocześnie ścigana nakazem europejskim przez inne państwo unijne. W takim przypadku polski sąd musi niezwłocznie wystąpić o zgodę na jej dalsze przekazanie do państwa, które ją pierwotnie wydało.

Od kiedy przepisy wchodzą w życie?

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.