Ustawa o statystyce publicznej – jednolity tekst przepisów o badaniach statystycznych, rejestrach REGON i TERYT oraz ochronie danych

Niniejszy dokument to jednolity tekst ustawy o statystyce publicznej, który porządkuje i aktualizuje przepisy dotyczące zbierania danych statystycznych w Polsce. Ustawa ta określa, jak państwo gromadzi informacje o gospodarce, społeczeństwie i środowisku oraz jak funkcjonują kluczowe rejestry państwowe.

Co ustawa oznacza w praktyce dla obywatela i przedsiębiorcy?

• Obowiązek udziału w badaniach i spisach: Osoby fizyczne i podmioty gospodarcze mają obowiązek udzielania rzetelnych informacji w ramach spisów powszechnych oraz wybranych badań statystycznych. Udział w spisach powszechnych jest dla obywateli obowiązkowy.
• Automatyczne zmiany kodów PKD: Ustawa wprowadza przepisy przejściowe związane z nową Polską Klasyfikacją Działalności (PKD 2025). Jeśli przedsiębiorca sam nie zaktualizuje swojego kodu PKD (np. z dawnego 93.29.Z) w rejestrach CEIDG lub REGON, w określonych przypadkach zmiana ta nastąpi automatycznie. Brak dostosowania wpisu do nowej klasyfikacji do końca stycznia 2027 r. może skutkować nawet wykreśleniem firmy z urzędu.
• Prowadzenie rejestrów REGON i TERYT: Ustawa reguluje działanie krajowych rejestrów. REGON gromadzi dane o firmach i instytucjach, a TERYT zawiera m.in. spisy ulic, budynków i adresów, co ułatwia zarządzanie przestrzenią kraju.

Ochrona Twoich danych (Tajemnica statystyczna)

Zebrane dane jednostkowe są objęte bezwzględną ochroną. Ustawa kładzie ogromny nacisk na bezpieczeństwo:

• Dane osobowe są pseudonimizowane (czyli oddzielane od informacji pozwalających na bezpośrednią identyfikację danej osoby) natychmiast po ich zebraniu.
• Wykorzystywanie danych statystycznych do celów innych niż badania (np. do podejmowania decyzji urzędowych wobec konkretnej osoby) jest surowo zabronione.
• Za złamanie tajemnicy statystycznej grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności, a za wykorzystanie danych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej – nawet do 5 lat.
• Przekazanie nieprawdziwych danych podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub więzienia do 2 lat.

Kogo dotyczy ustawa?

Ustawa dotyczy każdego mieszkańca Polski (ze względu na spisy powszechne i badania demograficzne) oraz każdego przedsiębiorcy (ze względu na obowiązki sprawozdawcze wobec GUS oraz wpis do rejestru REGON).

Od kiedy obowiązują przepisy?

Jest to tekst jednolity ustawy, która pierwotnie weszła w życie w 1995 roku. Opisywane zmiany i dostosowania rejestrów (np. systemów TERYT i REGON oraz klasyfikacji PKD 2025) wchodzą w życie etapami w latach 2025–2028, zgodnie z harmonogramem określonym w przepisach wprowadzających.