Zasady udostępniania danych o pojazdach z Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK)

To rozporządzenie szczegółowo określa, które instytucje i w jakim zakresie mogą korzystać z danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK). Ma to na celu uregulowanie dostępu do informacji o pojazdach, które są niezbędne do wykonywania różnorodnych zadań publicznych.

Co zmienia rozporządzenie w praktyce?

Akt prawny precyzuje, które organy administracji publicznej oraz inne podmioty mogą uzyskiwać dostęp do Centralnej Ewidencji Pojazdów i do jakich konkretnie danych o pojazdach. Jest to bardzo szczegółowa lista uprawnień, obejmująca np. dane techniczne pojazdu, informacje o badaniach technicznych, historii kradzieży czy wyrejestrowania.

Kogo dotyczy?

Rozporządzenie dotyczy szerokiego grona podmiotów, w tym ponad 20 różnych instytucji. Są to między innymi:

• Służby mundurowe i bezpieczeństwa: Policja, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, służby specjalne (ABW, AW, CBA), Służba Ochrony Państwa.
• Wymiar sprawiedliwości: Sądy, prokuratura, komornicy sądowi.
• Administracja i finanse: Krajowa Administracja Skarbowa, organy podatkowe, ZUS, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, Polski Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, organy rejestracji pojazdów, Prezes GUS, Ministerstwa Finansów, Klimatu, Środowiska, Transportu, Spraw Wewnętrznych, Zabezpieczenia Społecznego.
• Inne podmioty: Inspekcja Transportu Drogowego, Inspekcja Ochrony Środowiska, stacje kontroli pojazdów, Szefowie wojskowych centrów rekrutacji, organy zarządzające strefami czystego transportu i strefami płatnego parkowania, a nawet pracownicy socjalni.
• Właściciele i użytkownicy pojazdów: Każdy właściciel lub użytkownik pojazdu (np. leasingobiorca) ma prawo dostępu do szerokiego zakresu danych dotyczących jego własnego pojazdu.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

• Dla wymienionych instytucji rozporządzenie ustanawia prawo do uzyskiwania szczegółowych informacji z CEPiK. Obejmują one m.in. dane techniczne (marka, model, rodzaj paliwa, rok produkcji, emisje, pojemność silnika), daty badań technicznych i odczyty drogomierza, historię właścicielską, a także informacje o homologacji.
• Dla obywateli oznacza to, że ich dane o pojazdach są udostępniane w ściśle określonych celach służbowych. Jednocześnie, właściciele i użytkownicy pojazdów zyskują prawo do wglądu w dane swoich aut, co zwiększa transparentność i kontrolę nad własnymi informacjami.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie 24 czerwca 2026 roku. Należy jednak pamiętać, że niektóre specyficzne zapisy dotyczące udostępniania konkretnych danych dla określonych podmiotów mogą wchodzić w życie w innych, późniejszych terminach, np. 18 stycznia 2027 r. dla niektórych danych.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi:

• Zwiększona efektywność służb: Policja, Straż Graniczna czy KAS będą miały szybszy i łatwiejszy dostęp do niezbędnych informacji, co może usprawnić ich działania, np. w wykrywaniu przestępstw, kontrolach drogowych czy egzekwowaniu należności.
• Ułatwienia w ubezpieczeniach: Firmy ubezpieczeniowe będą miały kompleksowy dostęp do historii pojazdów, co może przyspieszyć proces wyceny polis i likwidacji szkód.
• Ochrona środowiska: Organy odpowiedzialne za monitorowanie emisji spalin i zarządzanie strefami czystego transportu będą lepiej wyposażone w narzędzia do egzekwowania przepisów ekologicznych.
• Wsparcie społeczne: Możliwość dostępu pracowników socjalnych do danych o pojazdach może pomóc w bardziej precyzyjnej ocenie sytuacji materialnej osób ubiegających się o pomoc.
• Dostęp do własnych danych: Każdy właściciel pojazdu będzie miał ułatwiony dostęp do kompleksowych informacji o swoim pojeździe z CEPiK, co może być przydatne np. przy sprzedaży auta lub weryfikacji jego historii.