Nowe zasady dotyczące dyplomów doktorskich i habilitacyjnych oraz mobilnej legitymacji doktoranta.

Co zmienia ustawa w praktyce:
Główną zmianą jest cyfryzacja wielu procesów związanych z dokumentami doktoranckimi i habilitacyjnymi. Tradycyjne papierowe dyplomy i odpisy nadal będą istnieć, ale pojawi się ich elektroniczny odpowiednik, potwierdzony kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną i numerem w Repozytorium Dyplomów Elektronicznych (RDE). To ogromne ułatwienie w obiegu dokumentów, zwłaszcza międzynarodowym.

Ustawa wprowadza również mobilną legitymację doktoranta dostępną w aplikacji mObywatel. To oznacza, że doktoranci nie będą musieli nosić fizycznej legitymacji, aby potwierdzić swój status i korzystać z przysługujących im zniżek, np. na transport publiczny.

Zmieniają się również zasady prostowania błędów czy zmiany danych osobowych na dyplomach. Dla dokumentów papierowych nadal będzie to adnotacja lub wymiana na nowy, ale dla elektronicznych będzie to aktualizacja danych w RDE i wydanie nowego dokumentu elektronicznego.

Ważnym elementem jest także elektroniczne uwierzytelnianie dokumentów (tzw. apostille) przeznaczonych do obrotu zagranicznego. Zamiast fizycznego stemplowania, dokumenty będą mogły być uwierzytelniane cyfrowo poprzez rejestrację elektronicznej klauzuli w RDE.

Kogo dotyczy:
Akt prawny dotyczy przede wszystkim:

• Doktorantów: Nowa forma legitymacji i cyfrowe procesy związane z dyplomami.
• Osób posiadających stopień doktora lub doktora habilitowanego: Zmiany w wydawaniu, uwierzytelnianiu, prostowaniu i zmianie danych na dyplomach.
• Uczelni i instytucji naukowych: Muszą dostosować swoje procedury do nowych wymogów cyfrowych.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza:

• Prawo do mobilnej legitymacji: Doktoranci zyskują wygodniejszy sposób potwierdzania swojego statusu.
• Ułatwienia w obiegu dokumentów: Cyfryzacja ma przyspieszyć i uprościć procedury związane z dyplomami, zwłaszcza w kontaktach międzynarodowych.
• Obowiązki dla podmiotów wydających dyplomy: Muszą zapewnić możliwość wydawania dyplomów elektronicznych i ich uwierzytelniania w systemie RDE.

Od kiedy obowiązuje:
Większość zmian wchodzi w życie 30 czerwca 2026 roku. Jedna konkretna zmiana, dotycząca elektronicznego uwierzytelniania dokumentów (apostille), zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi:

• Dla doktorantów - koniec z koniecznością noszenia fizycznej legitymacji, łatwiejszy dostęp do ulg.
• Dla osób z doktoratem/habilitacją - mniej formalności przy załatwianiu spraw związanych z dyplomem (np. w przypadku zagubienia, zmiany danych, potrzeby uwierzytelnienia za granicą). Dokumenty będą łatwiej dostępne i trudniejsze do sfałszowania dzięki cyfrowym zabezpieczeniom.