Ułatwienia w dostępie do danych medycznych i rozwój cyfrowych usług w polskiej ochronie zdrowia.

Ta ustawa wprowadza szereg ważnych zmian, które mają na celu rozwój cyfryzacji w polskiej ochronie zdrowia, ułatwiając dostęp do danych medycznych i usprawniając procesy leczenia. Najważniejsza zmiana dla przeciętnego obywatela to wprowadzenie Elektronicznej Karty Pacjenta (EKP).

Co zmienia ustawa w praktyce?

• Elektroniczna Karta Pacjenta (EKP): To będzie cyfrowy dokument dostępny w Systemie Informacji Medycznej (SIM), który zbierze w jednym miejscu kluczowe informacje o Twoim zdrowiu. Znajdą się w niej dane osobowe, imię i nazwisko Twojego lekarza/pielęgniarki/położnej podstawowej opieki zdrowotnej, a także ważne dane medyczne, takie jak:

  • Grupa krwi
  • Alergie i nietolerancje
  • Przepisane leki (e-recepty)
  • Wykonane szczepienia ochronne
  • Istotne i przewlekłe problemy zdrowotne
  • Przebyte operacje i zabiegi
  • Zaimplantowane wyroby medyczne
  • Wyniki badań
    Ta karta będzie mogła być udostępniana innym państwom Unii Europejskiej lub EFTA (z Twoją zgodą, wyrażoną przez Internetowe Konto Pacjenta - IKP), np. podczas konsultacji medycznych czy leczenia za granicą. System będzie zapewniał tłumaczenie danych.

• Dostęp do danych medycznych: Lekarze, pielęgniarki i położne w Podstawowej Opiece Zdrowotnej (POZ) uzyskają lepszy dostęp do Twoich danych medycznych, analiz i raportów z SIM, co ma pomóc w koordynacji leczenia i lepszym monitorowaniu Twojego stanu zdrowia. Minister Zdrowia będzie też mógł określać wzory Karty Stażu Podyplomowego dla lekarzy i lekarzy dentystów.

• Digitalizacja dokumentacji: Ustawa umożliwia przekształcanie papierowej dokumentacji medycznej w formę elektroniczną („digitalizacja”). Oznacza to, że Twoje stare, papierowe karty zdrowia mogą zostać zeskanowane i opatrzone cyfrowym podpisem, co ułatwi ich przechowywanie i dostęp. Minister Zdrowia ma udostępnić bezpłatne narzędzia do tego celu.

• Nowe systemy wspierające zdrowie:

  • System Domowej Opieki Medycznej (SDOM): Będzie zbierał dane z Twoich urządzeń medycznych (np. ciśnieniomierzy, glukometrów, aplikacji wspierających dobrostan) lub te, które sam(a) zgłosisz, aby lekarz mógł monitorować Twój stan zdrowia na odległość i odpowiednio reagować.
  • System e-Konsylium: Pozwoli lekarzom na przeprowadzanie konsultacji medycznych z innymi specjalistami za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, co może przyspieszyć uzyskiwanie drugiej opinii czy planowanie leczenia w skomplikowanych przypadkach.
  • Platforma Usług Inteligentnych (PUI): Wprowadzi narzędzia sztucznej inteligencji do diagnostyki obrazowej w szpitalach, np. do analizy zdjęć rentgenowskich czy rezonansów. Ma to wspierać lekarzy w szybszej i dokładniejszej diagnozie.
  • Hurtownia Danych e-Zdrowia: Będzie gromadzić pseudonimizowane (czyli takie, z których trudno zidentyfikować konkretną osobę) dane z różnych systemów w celu prowadzenia analiz epidemiologicznych, planowania polityki zdrowotnej i oceny jakości świadczeń. Twoje dane osobowe będą chronione, a ich przetwarzanie w celach badawczych nie zagrozi Twojej prywatności.

• Upoważnienia dla personelu: Lekarze będą mogli upoważniać innych pracowników medycznych lub asystentów do sporządzania wpisów w elektronicznej dokumentacji medycznej, co usprawni pracę gabinetów.

Kogo dotyczy ustawa?

Ustawa dotyczy wszystkich obywateli Polski korzystających z usług medycznych, ale w szczególności:

• Pacjentów: Których dane będą gromadzone w EKP, i którzy zyskają nowe możliwości zarządzania swoimi danymi (np. zgody na udostępnianie).
• Lekarzy, pielęgniarek, położnych i farmaceutów: Dzięki nowym systemom uzyskają lepsze narzędzia do pracy i dostęp do szerszego zakresu informacji o pacjentach.
• Podmiotów leczniczych: Będą musiały dostosować swoje systemy informatyczne do nowych wymagań i standardów.
• Producentów wyrobów medycznych: Będą zobowiązani do przekazywania danych do SIM w przypadku wyrobów medycznych, które przysługują świadczeniobiorcom.

Od kiedy obowiązuje?

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, z pewnymi wyjątkami, które weszły w życie już następnego dnia po ogłoszeniu. Nowe systemy (SDOM, e-Konsylium, Hurtownia Danych e-Zdrowia, PUI) zostaną uruchomione w ciągu 5 miesięcy od wejścia w życie ustawy. Niektóre zmiany dotyczące dokumentacji stażu podyplomowego lekarzy obowiązują dla staży rozpoczętych po 28 lutego 2026 r.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi:

• Większa wygoda: Dostęp do Twoich danych medycznych w jednym miejscu, łatwiejsze zarządzanie zgodami.
• Lepsza koordynacja opieki: Dzięki kompleksowym informacjom o Tobie, lekarze będą mogli podejmować bardziej trafne decyzje i zapewnić ciągłość leczenia.
• Szybsza diagnostyka: AI w diagnostyce obrazowej może skrócić czas oczekiwania na wyniki i zwiększyć ich dokładność.
• Bezpieczeństwo danych: Ustawa kładzie nacisk na ochronę danych osobowych, wprowadzając mechanizmy pseudonimizacji i kontroli dostępu. Będziesz informowany(a) o miejscu przechowywania Twojej dokumentacji medycznej w przypadku zamknięcia placówki.
• Opieka transgraniczna: Możliwość łatwiejszego leczenia i konsultacji z lekarzami w innych krajach UE/EFTA.