Zasady dotyczące dopuszczalnych strat paliw, alkoholu i innych towarów akcyzowych

Niniejsze obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki publikuje jednolity tekst rozporządzenia, które ustala normy dopuszczalnych ubytków dla szerokiej gamy towarów objętych podatkiem akcyzowym. Celem tych przepisów jest zdefiniowanie, jaka ilość produktów może ulec naturalnemu zmniejszeniu (np. przez odparowanie, rozlanie, ubytek wagi) w różnych etapach obrotu, bez konieczności płacenia od tej straty dodatkowego podatku akcyzowego.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Dokument szczegółowo określa procentowe limity ubytków dla wielu rodzajów towarów, między innymi dla:

• Paliw ciekłych (takich jak benzyny, oleje napędowe, oleje opałowe) oraz ich mieszanek z biokomponentami.
• Wyrobów węglowych.
• Piwa.
• Wyrobów winiarskich (wina, cydry, miody pitne, wermuty).
• Monoalkilowych estrów kwasów tłuszczowych (FAMAE), często stosowanych jako biopaliwa.
• Innych wyrobów akcyzowych objętych stawką inną niż zerowa, z wyłączeniem płynów do e-papierosów, wyrobów nowatorskich i saszetek nikotynowych, a także tych objętych zerową stawką akcyzy ze względu na ich specjalne przeznaczenie.

Normy te są zróżnicowane i zależą od rodzaju towaru oraz etapu jego obrotu, np. inne limity obowiązują podczas:

• Przyjęcia do magazynu.
• Przeładunku (np. z jednego pojazdu na drugi).
• Magazynowania (długoterminowe przechowywanie).
• Wydania z magazynu (np. załadunek na transport).
• Przemieszczania (transportu) – z uwzględnieniem środka transportu (cysterny samochodowe, kolejowe, statki, rurociągi) i typu opakowania (np. butelki, puszki).

Przykładowo, dla paliw ciekłych transportowanych cysternami samochodowymi dopuszczalny ubytek wynosi 0,1% ilości wysłanej, natomiast dla wyrobów węglowych podczas transportu na terenie kraju to aż 2%.

Kogo dotyczy?

Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do przedsiębiorców – producentów, importerów, dystrybutorów, hurtowników oraz firm logistycznych, które magazynują, przeładowują lub transportują towary objęte podatkiem akcyzowym. Są to regulacje kluczowe dla ich rozliczeń podatkowych.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

Ustawa ta daje przedsiębiorcom prawo do niepłacenia akcyzy od naturalnych strat towarów, o ile mieszczą się one w ustalonych limitach. Jeśli faktyczne straty przekroczą dopuszczalne normy, przedsiębiorca może być zobowiązany do zapłacenia akcyzy od nadwyżki. W ten sposób przepisy te stanowią ważny element systemu rozliczania podatku akcyzowego, minimalizując ryzyko nadmiernego opodatkowania strat, które są nieuniknione w procesach logistycznych.

Od kiedy obowiązuje?

Samo obwieszczenie jest aktem ogłaszającym, a jego data wydania to 3 czerwca 2026 r. Ogłasza ono jednak jednolity tekst rozporządzenia, którego pierwotne przepisy obowiązują od 20 września 2019 r. Ostatnie ważne zmiany, które zostały włączone do tego jednolitego tekstu, weszły w życie 1 kwietnia 2025 r.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Dla przeciętnego obywatela Polski konsekwencje tych przepisów są pośrednie. Ustalenie precyzyjnych norm ubytków dla towarów akcyzowych wpływa na przewidywalność kosztów działalności dla przedsiębiorców. Stabilność i jasność przepisów w zakresie rozliczania akcyzy od strat może przyczynić się do bardziej stabilnych cen produktów takich jak paliwa, alkohol czy węgiel, ponieważ firmy mogą lepiej planować swoje koszty i nie muszą uwzględniać w cenach produktów niepewności związanych z dodatkowymi obciążeniami podatkowymi od naturalnych ubytków.