Zasady przyznawania, ewidencjonowania i zmniejszania punktów karnych za wykroczenia drogowe.

To rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji szczegółowo reguluje działanie systemu punktów karnych dla kierowców. Określa ono, jak Policja ma prowadzić ewidencję osób, które naruszają przepisy ruchu drogowego, jakie są zasady przypisywania punktów karnych za poszczególne wykroczenia oraz w jaki sposób można te punkty zmniejszać.

Co zmienia ustawa w praktyce?

• Ewidencja naruszeń: Policja prowadzi elektroniczną ewidencję wszystkich kierowców pojazdów silnikowych, motorowerów i tramwajów, którzy popełnili wykroczenia drogowe. Do tej ewidencji trafiają informacje o naruszeniach stwierdzonych przez Policję lub inne uprawnione organy (np. straż miejska). Wpisy są początkowo tymczasowe, a stają się ostateczne po uprawomocnieniu się wyroku sądu, mandatu karnego lub orzeczenia dyscyplinarnego.
• System punktów karnych: Załącznik do rozporządzenia zawiera bardzo szczegółową listę wykroczeń drogowych i przypisaną im liczbę punktów. Przykładowo, za przekroczenie prędkości o więcej niż 70 km/h grozi 15 punktów, a za omijanie pojazdu, który ustępuje pierwszeństwa pieszemu na przejściu również 15 punktów. Zakres punktów za poszczególne naruszenia wynosi od 1 do 15.
• Zasady naliczania punktów: Jeśli kierowca popełni kilka naruszeń jednym czynem, punkty przypisywane są zwykle tylko za to z najwyższą liczbą punktów lub z konkretnym kodem, zgodnie z wyszczególnionymi zasadami.
• Usuwanie i zmniejszanie punktów: Punkty karne są usuwane z ewidencji automatycznie po 5 latach od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia (lub uiszczenia grzywny, jeśli taka była nałożona). Istnieje również możliwość wcześniejszego usunięcia punktów, np. w przypadku pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji lub odbycia specjalnego szkolenia.
• Szkolenia redukujące punkty: Rozporządzenie precyzuje warunki i program szkolenia, które pozwala na zmniejszenie liczby punktów karnych. Szkolenie trwa 8 godzin wykładów i ćwiczeń praktycznych i jest prowadzone przez policjantów ruchu drogowego, psychologów transportu lub egzaminatorów. W jednym szkoleniu może uczestniczyć maksymalnie 15 osób. Po ukończeniu szkolenia punkty przypisane za konkretne naruszenia (wymienione w §11 rozporządzenia) podlegają zmniejszeniu.
• Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji: Gdy kierowca przekroczy 24 punkty karne (na podstawie ostatecznych wpisów), Komendant Wojewódzki Policji występuje z wnioskiem do odpowiedniego organu o kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji. W praktyce oznacza to, że taki kierowca będzie musiał ponownie zdać egzamin na prawo jazdy.

Kogo dotyczy?

Przepisy dotyczą wszystkich kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami na terenie Polski.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

• Prawa: Kierowcy mają prawo do uzyskania informacji o swoich punktach karnych (ustnie lub w formie zaświadczenia) na wniosek do Policji. Mogą również uczestniczyć w szkoleniach redukujących punkty.
• Obowiązki: Podstawowym obowiązkiem jest przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. W przypadku naruszeń, kierowcy są zobowiązani do przyjęcia konsekwencji w postaci punktów karnych. Przekroczenie limitu punktów wiąże się z obowiązkiem poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 3 czerwca 2026 r.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Kierowcy muszą być bardziej niż kiedykolwiek świadomi swojego stanu punktów karnych. System jest zcentralizowany i elektroniczny, co ma zapewnić jego sprawność. Możliwość redukcji punktów poprzez szkolenia stanowi istotne narzędzie dla tych, którzy chcą uniknąć utraty prawa jazdy po zgromadzeniu zbyt wielu punktów. Należy regularnie sprawdzać swoje punkty karne, aby unikać niespodzianek.