Zaktualizowane zasady umów na świadczenia zdrowotne finansowane przez NFZ

Niniejsze obwieszczenie udostępnia obywatelom i placówkom medycznym jednolity tekst przepisów, które stanowią podstawę funkcjonowania systemu publicznej opieki zdrowotnej w Polsce. Chociaż samo obwieszczenie nie wprowadza nowych regulacji, to zbiera w jednym miejscu wszystkie dotychczasowe zmiany do rozporządzenia z 2015 roku, co czyni przepisy bardziej przejrzystymi.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Dokument precyzuje warunki, na jakich szpitale, przychodnie i inne placówki medyczne współpracują z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ). Wprowadzone zmiany dotyczą m.in. sposobów rozliczania świadczeń, zasad ich finansowania, a także wymogów dotyczących jakości opieki.

Kogo dotyczy?

Bezpośrednio wpływa na świadczeniodawców (szpitale, przychodnie, indywidualne praktyki medyczne, apteki), którzy mają lub zamierzają zawrzeć umowy z NFZ. Pośrednio dotyczy każdego obywatela korzystającego z publicznej opieki zdrowotnej, ponieważ określa standardy i dostępność usług.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

• Dla placówek medycznych: Ustawa nakłada obowiązki dotyczące:
  • Jakości świadczeń: Wprowadza wskaźniki jakościowe (np. częstość powikłań pooperacyjnych, skuteczność leczenia udarów, zadowolenie pacjentów), które mają motywować do poprawy opieki.
  • Informowania pacjentów: Obowiązek podawania informacji o godzinach i miejscach udzielania świadczeń, prawach pacjenta, zasadach zapisów i procedurze składania skarg.
  • Personelu: Uregulowania dotyczące kwalifikacji personelu, harmonogramów pracy i wynagradzania (np. pielęgniarek, ratowników medycznych).
  • Cyfryzacji: Wymóg podłączenia do Krajowego Systemu e-Faktur i systemu informacji w ochronie zdrowia, co ma usprawnić sprawozdawczość i rozliczenia.
  • Finansowania: Określa sposoby rozliczania świadczeń (stawka kapitacyjna, cena jednostkowa, ryczałt) oraz warunki wypłaty należności i ewentualne kary umowne za niewywiązanie się z umowy.
• Dla pacjentów: Choć przepisy nie tworzą bezpośrednio nowych praw pacjentów, to wzmacniają te istniejące poprzez nałożenie na świadczeniodawców szczegółowych obowiązków informacyjnych i jakościowych, mających na celu poprawę dostępu do opieki i jej standardów.

Od kiedy obowiązuje?

Obwieszczenie zostało ogłoszone 1 czerwca 2026 roku. Sam jednolity tekst rozporządzenia zawiera w sobie zmiany, które weszły w życie w różnych terminach w latach 2025 i 2026, np. niektóre przepisy dotyczące współczynników korygujących dla pielęgniarek i położnych weszły w życie 29 kwietnia 2025 r., a inne regulacje dotyczące ratownictwa medycznego weszły w życie 30 grudnia 2025 r. czy 5 marca 2026 r.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi:

Dzięki tym przepisom pacjenci mogą oczekiwać bardziej ustandaryzowanej i transparentnej opieki zdrowotnej. Wskaźniki jakościowe mają przyczynić się do lepszych wyników leczenia, np. w przypadku udarów mózgu czy zabiegów chirurgicznych. Zwiększone są również obowiązki placówek w zakresie informowania o dostępnych świadczeniach i prawach pacjenta, co ułatwia orientację w systemie zdrowia.