Nowe przepisy dotyczące ochrony ludności i obrony cywilnej

Wzmocnienie systemu schronień i ochrony ludności: Ustawa wprowadza i precyzuje pojęcie „punktów schronienia”. Są to miejsca w obiektach budowlanych lub innych lokalizacjach, które mają zapewnić tymczasowe ukrycie przed zagrożeniami takimi jak klęski żywiołowe, ataki terrorystyczne czy działania wojenne (np. odłamki). Komendanci Państwowej Straży Pożarnej będą identyfikować takie punkty, informując o nich samorządy i właścicieli nieruchomości. W razie ogłoszenia alarmu, np. o zagrożeniu z powietrza, właściciele i zarządcy obiektów będą mieli obowiązek udostępnić punkty schronienia osobom potrzebującym. Nowe budynki użyteczności publicznej oraz mieszkalne wielorodzinne (z pewnymi wyjątkami dla małych obiektów) będą musiały być projektowane z podziemnymi kondygnacjami lub garażami, które będą mogły służyć jako miejsca doraźnego schronienia. Oznacza to, że nowo powstające obiekty będą musiały spełniać określone wymogi ochronne. W uzasadnionych przypadkach wojewoda może zezwolić na zastosowanie alternatywnych rozwiązań technicznych. Przepisy dotyczące projektowania budowli ochronnych nie będą stosowane do budynków, dla których pozwolenie na budowę zostało wydane lub zgłoszenie dokonane przed 1 stycznia 2026 r., chyba że inwestor sam złoży wniosek o ich zastosowanie. Zmiany w Krajowej Rezerwie Obrony Cywilnej: Rezerwa będzie składać się z emerytowanych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i innych służb mundurowych (m.in. ABW, CBA, SOP), a także ich rodzin. Wyłączeni zostaną ci, którzy podlegają służbie wojskowej, mają przydziały mobilizacyjne wojskowe lub są trwale niezdolni do pracy. Osoby włączone do rezerwy będą miały obowiązek informowania organów o swoich danych osobowych oraz kwalifikacjach. Ustawa szczegółowo określa, jak odbywa się powołanie do służby w obronie cywilnej, jakie dane zawiera wezwanie (w tym dane adresowe, numer PESEL, specjalizacja), oraz jak może być dostarczone (również za pośrednictwem aplikacji mObywatel). Osoba wezwana ma obowiązek stawić się z dokumentem tożsamości. Finansowanie i zamówienia publiczne: Ustawa precyzuje zasady finansowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym umożliwia Narodowemu Instytutowi Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego zarządzanie dotacjami celowymi. Wprowadza uproszczone procedury zamówień publicznych na pilne potrzeby obrony cywilnej, takie jak budowa schronień, infrastruktura łączności, medyczna (o podwójnym przeznaczeniu) oraz zakup sprzętu wykrywającego zagrożenia biologiczne, chemiczne i promieniotwórcze. Pozwala to na szybsze reagowanie w sytuacjach kryzysowych. Wejście w życie: Większość przepisów wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Niektóre zmiany (np. dotyczące wypłat dla funkcjonariuszy czy retroaktywne dla jednego przepisu) mają inne terminy.