Nowe zasady poprawy jakości wody pitnej i bezpieczeństwa systemów wodociągowych

Niniejsza ustawa, wchodząca w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (czyli w połowie maja 2026 r.), wprowadza szereg kluczowych zmian mających na celu zapewnienie Polakom jeszcze bezpieczniejszej i czystszej wody pitnej. Wiele z tych zmian wynika z wdrożenia dyrektyw Unii Europejskiej.

Co zmienia ustawa w praktyce?

• Kompleksowa ocena ryzyka dla wody pitnej: Wprowadzono obowiązek oceny ryzyka w całym systemie zaopatrzenia w wodę – od źródła ujęcia, przez proces uzdatniania i dystrybucji, aż po wewnętrzne instalacje w budynkach. Ma to na celu wczesne wykrywanie potencjalnych zagrożeń dla zdrowia.
• Nowe obowiązki dla dostawców wody: Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne muszą regularnie przeprowadzać oceny ryzyka i tworzyć plany działań naprawczych. Zostaną zobowiązane do stałego monitorowania jakości wody i stosowania wyłącznie atestowanych materiałów oraz chemikaliów w sieciach wodociągowych. Muszą też na bieżąco informować konsumentów o jakości dostarczanej wody.
• Odpowiedzialność zarządców i właścicieli budynków: Właściciele i zarządcy budynków, zwłaszcza tzw. „obiektów priorytetowych” (np. szpitale, hotele, placówki oświatowe, placówki opieki), będą musieli dokonywać oceny ryzyka w wewnętrznych instalacjach wodociągowych. Obejmuje to badania na obecność bakterii Legionella w ciepłej wodzie użytkowej oraz stężenia ołowiu. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, będą musieli podjąć działania naprawcze i informować o tym inspekcję sanitarną.
• Wzmocniony nadzór sanitarny: Państwowa Inspekcja Sanitarna i Wojskowa Inspekcja Sanitarna zyskują szersze uprawnienia w zakresie nadzoru nad jakością wody. Będą weryfikować oceny ryzyka, monitorować przestrzeganie obowiązków i wydawać decyzje w przypadku niezgodności.
• Większa przejrzystość i informowanie konsumentów: Dostawcy wody będą mieli obowiązek udostępniania konsumentom łatwo dostępnych informacji, m.in. o wynikach badań jakości wody, zaleceniach w przypadku zagrożeń, zużyciu wody i jej cenie. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast będą informować o możliwościach podłączenia do sieci wodociągowej, szczególnie osoby o ograniczonym dostępie.
• Kary za nieprzestrzeganie przepisów: Wprowadzono kary pieniężne za brak wykonywania badań jakości wody, nieterminowe przekazywanie raportów czy niestosowanie certyfikowanych materiałów.

Kogo dotyczy?

Ustawa dotyczy każdego obywatela Polski korzystającego z wody pitnej, bezpośrednio wpływając na jej jakość i bezpieczeństwo. Główne podmioty objęte nowymi przepisami to:

• Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne oraz inne podmioty dostarczające wodę.
• Właściciele i zarządcy budynków, zwłaszcza obiektów użyteczności publicznej (szpitali, szkół, hoteli itp.).
• Gminy (wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast).
• Laboratoria wykonujące badania jakości wody.
• Producenci i importerzy materiałów i chemikaliów używanych w systemach wodociągowych.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi:

• Lepsza jakość i bezpieczeństwo wody z kranu: Nowe przepisy mają zagwarantować, że woda, którą pijemy, będzie jeszcze lepiej chroniona przed zanieczyszczeniami.
• Więcej informacji o wodzie: Będziemy mieli łatwiejszy dostęp do danych o jakości wody w naszej okolicy, co zwiększy naszą świadomość i poczucie bezpieczeństwa.
• Potencjalne podwyżki cen wody: Nowe obowiązki dla dostawców wody i zarządców budynków mogą wiązać się z koniecznością inwestycji, co w przyszłości może przełożyć się na wyższe opłaty za wodę i ścieki.
• Dłuższy czas na wdrożenie części zmian: Chociaż ustawa wchodzi w życie w połowie maja 2026 r., wiele szczegółowych obowiązków, zwłaszcza dotyczących pierwszych ocen ryzyka czy dostosowania systemów, ma późniejsze terminy realizacji (np. do końca 2026 r., do połowy 2028 r. czy do początku 2029 r.).