Zaktualizowane przepisy dotyczące znakowania i rejestrowania zwierząt

Niniejsze "Obwieszczenie Marszałka Sejmu" to oficjalne ogłoszenie jednolitego tekstu ustawy, a więc zebranie wszystkich aktualnych przepisów jednej ustawy w jednym, spójnym dokumencie. Samo obwieszczenie nie wprowadza nowych zmian, ale porządkuje i udostępnia już istniejące regulacje prawne dotyczące systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, uwzględniając wszystkie poprawki wprowadzone do 16 kwietnia 2026 roku. Jest to bardzo ważne dla przejrzystości prawa.

Co to jest system identyfikacji i rejestracji zwierząt?

System ten ma na celu kontrolowanie pochodzenia i przemieszczania zwierząt gospodarskich. Dzięki niemu, w przypadku wystąpienia chorób zakaźnych, można szybko zidentyfikować chore zwierzęta, miejsca ich przebywania oraz kontakt z innymi zwierzętami. To kluczowe dla ochrony zdrowia zwierząt, a także ludzi, ponieważ choroby zwierząt mogą przenosić się na człowieka (np. ASF, ptasia grypa). System ten pozwala również na śledzenie żywności pochodzenia zwierzęcego od "farmy do stołu", zwiększając bezpieczeństwo konsumentów.

Kogo dotyczy ustawa i jakie ma obowiązki?

Ustawa dotyczy szerokiej grupy osób i podmiotów związanych ze zwierzętami gospodarskimi, w tym:

• Właścicieli i posiadaczy bydła, owiec, kóz, świń i koniowatych: Mają oni obowiązek znakowania zwierząt (np. kolczykami, paszportami), rejestrowania ich w komputerowej bazie danych prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) oraz zgłaszania wszelkich zdarzeń, takich jak urodzenia, zakupy, sprzedaż, przemieszczenia, ubój czy śmierć zwierzęcia.
• Podmiotów prowadzących rzeźnie, zakłady drobiu, zakłady przetwórcze i spalarnie zwierząt: Muszą one rejestrować swoje placówki oraz zgłaszać dane dotyczące przyjmowanych i przetwarzanych zwierząt lub ich zwłok.
• Związków hodowców koniowatych: Odpowiadają one za identyfikację koniowatych i wydawanie im unikalnych dożywotnich dokumentów identyfikacyjnych (tzw. paszportów).

Praktyczne obowiązki dla przeciętnego obywatela (np. rolnika, hodowcy koni):

• Rejestracja gospodarstwa/siedziby stada w ARiMR.
• Oznakowanie zwierzęcia w określonym terminie od urodzenia (np. kolczykiem z numerem identyfikacyjnym).
• Zgłaszanie zdarzeń: Każde urodzenie, zakup, sprzedaż, przemieszczenie (np. do innej zagrody, na targ, do rzeźni), ubój, padnięcie zwierzęcia musi być zgłoszone do bazy danych ARiMR w określonym terminie (zazwyczaj 7 dni). W przypadku zagrożenia chorobą zakaźną, terminy te mogą być skrócone nawet do 2 dni.
• Utrzymywanie dokumentacji: Należy przechowywać dokumenty związane z identyfikacją i przemieszczaniem zwierząt.
• Umożliwienie kontroli: Organy Inspekcji Weterynaryjnej mają prawo do kontroli gospodarstw w celu weryfikacji przestrzegania przepisów.

Od kiedy obowiązuje?

Samo obwieszczenie zostało opublikowane 30 kwietnia 2026 r. i od tego momentu przedstawia aktualny tekst ustawy. Pierwotna ustawa o identyfikacji i rejestracji zwierząt weszła w życie 4 listopada 2022 r., a jej ostatnie zmiany, uwzględnione w tym jednolitym tekście, pochodzą z ustawy o zdrowiu zwierząt z 21 listopada 2025 r., której przepisy wchodziły w życie w różnych terminach (głównie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia tej ustawy, tj. po marcu 2026 r.).

Konsekwencje dla zwykłych ludzi

System identyfikacji i rejestracji jest narzędziem do zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego. Niestosowanie się do przepisów może prowadzić do:

• Kar finansowych: Za niezłożenie wniosku, nieoznakowanie zwierzęcia, nieterminowe zgłoszenie zdarzeń czy uniemożliwienie kontroli. Kary mogą sięgać do trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
• Uboju zwierząt bez odszkodowania: W skrajnych przypadkach, gdy nie można potwierdzić pochodzenia nieoznakowanego zwierzęcia lub gdy istnieją poważne naruszenia, powiatowy lekarz weterynarii może nakazać zabicie zwierzęcia na koszt posiadacza.

Dla właścicieli zwierząt, którzy otrzymują płatności dobrostanowe lub inne wsparcie finansowe, terminowe i prawidłowe wywiązywanie się z obowiązków identyfikacji i rejestracji jest kluczowe dla zachowania prawa do tych dopłat.